ልግስኒው ጉሽፂ

ታደለ አጋጄ

እምፕል ብሄር እሊውዴስ ብሄርዴስ ሊሊትታው ጚው ያኹኽ ኮንኪ፣ ባይልስታ ታሪክ ዝኩዋኒያኽ:: ኮንኬ፣ ባይሎ፣ ታሪኮስታ ወጎ ማንዲጝስታ ሌጌፅጝ ዴሜካ ጛርትአቕዴስ ማንዲስታው ግዴቲያኽ:: አዊው ባይል፣ ኮንኪ፣ ታሪክስታ ወግ አቕትጛታ ዴሜካ አዊው ባይሉስታ ኪነ ትቤቡ ኬች ኬፍቲኔ ታምቦ ፊትጛ:: ዞኑ ባይሉስታ ቱሪዝሙ ሜምሪ ብሄረሰቡ ኮንኪ፣ ባይልስታ ታሪክ ክምንትዴስ ክምንትሾ ፌይፌይጛታ አዊው ባይሉስታ ኪነቱ ኬች ቲሪትጙኻ::

በኩር መፅሄት ማንዚ 1993 ም/አታሱ እትሚዳ ዜጌብስትኹስታ ባይሉስታ ኪነ ትቤቡ ኬች ቲሪትጝጝስ ጉሽፃ ያኹኽ ቴሳስ 14-18/1988 ም.አሜትዳ እንጃቢሪ ኬቴምዳ ካስጙኽ ብሄረሰቡ ባይሉ፣ ኮንኪስታ ታሪኩ ሲምፖዚየም እሺኾ::

ሲምፖዚየሙ ቤዴራ ቴርትዳ ብሄረሰቡሳ አይቶ ካንትፅጝስ እንቲታኪ ቴርቶ ካስጝፅጝስ ባይሉስታ ኪነ-ትቤቡ ኬች ቲሪትጝጝ ፋይፃው አኽጝ አምንስታማ ባይሉስታ ቱሪዝሙ ሜምሪ ወረዳ ቺፋ እይስትስታ ካሌቕት ዝኩክሳ ጛርት አቖ ኩፕፅጝስ ሴሌቴናንታ ፄውስታ::

ባይሉስታ ኪነ-ትቤቡ ኬች ቲሪትጙኒዴስ ፋሌንጋ ባይል ኬቹ አባልካስ ያኻንኩ ሙዚኪኩ ሜሳርካስታ ስይካ ዳንግሊስታ አንኪሺ ወረዳዴስ ይንታታ ፄውስታ:: ባይሉ ኬች እንሱ ዳድስ አችትጛማ እንፅኼ ሲምፖዚየሙ ዋዚሚዳ ዲግስⶓ ጄሜራ:: ካንታንትካዋ ፍትኽፅጝስስታ ስምፖዚየሙሳ አላሜ ሳኪትጝፅጝስ እንካንስቶኪላ አግፃ::

ሲምፖዚየም አሌድስቱኒዴስ ፋሌንጋ ብሄረሰቡ ቺፅጝፂው ባይሉስታ ቱሪዝሙ ሜምሪ ባይሉ ኬችስ ሊሊቴ ትኩቶ እያማ እንፃኽስትⶓ ጄሜርኾ:: ኪነ-ትቤቡስታ ባይሉ ኬችስ ጎሌሌስቱንኩ አባልካ ኩፕንካማ ስልታኔ ካፅጝስ ፋይፃንቲ አኽጝስ ክፅር ፋይፃኩሳ ኬፄርጝስስታ ዙዊዊርጚ ፋይፃንኩሳ ዜዌዌርጝፅጝስ ባይሉ ኬችኩ አባልካስ ስልታኒ እይስታማ ኬች ይስጛታ ፄውስታ::

ስምፖዚየሙ ባል ኬቤርስትኹ ጊዝዳ አግስትኹ ጌንዜብስስታ ብሄረሰቡ ቺፅጝፂ ሜዴብኹ ልቓ ባጄትስ ሙዚኪስ ሜሳርካ ጄውስቴካማ ዎክትስ እሺንኩ ቲያትሩ ኤክስፐርቱ ቴቬቬርጝፃንትካስ 1989 ም/አሜታዳ ልቕልቕቴ ይስጝፃማ ሲፍኾ::

አዊ ባይሉስታ ኪነ ትቤቡ ኬቹ ቴቬቬርጝፃንቲ ደመከ ቢተው ባይሉሳ ኬቾ ቴቬቬርጝፅጝስ እንፃኽስታማጊ ዝኩኽ ቴግባርስ ሊሊትጙንኩ ጊዝካዳ ኬቾ ሼሌምስታንታ ያኻታ ፄዌካ:: 2005 ም/አታዳ ጎዴባንቲ ያኻማ ባይሉ ኬችሾ አሌቕትጙኽ ዎታት ደመከ 11 አርፍካ እንፃኽስቱኒዴስ ፋሌንጋ ፖሊሱ ኦርኬስትራዳ ልኺትጛማ ፌይጝስ እንፃኽስትⶓ ጄሜርኾ:: 2014 ም/አታዳ እንግራ ካብስ አዊ ባይሉስታ ኪነ ትቤቡ ኬቹ ቴቬቬርጝፃንቲ አኽጝስ እንፃኽስታማጊ አግስቴ::

2016 ም/አታዳ ባርዳርዳ ካስጙኽ ባይሉስታ ኪነ ትቬቩ ኬችካው ፌስቲቫልዳ ላጛንቴ  አቾ እሜታ ፄዌካ:: 2017 ም/አታዳ ጎንዴርዳ ካስጙኽ ፌስቲቫልዳ ዴሜካ እምፕላንቴ አቾ እሚጝስ አጌር አቡቑ አችስ ክልሎ ዎኬልጝስ ፌዴራልስ ልኺትጛንቲ ያኹኽ ባይሉሳ ኬቾ አፌርጝስ ካሌካ:: ፌዴራሉ አችስኪላ ሹኻንቴ አቾ እሚካ::

ባይሉስታ ኪነ-ትቤቡ ኬቹ ቴቬቬርጝፃንቲ ደመከ ቢተው ዙሙኽስታጊ ባይል ኬችኩ አባልካ 19ኽ:: ባጄት ፌኬድስታይኩ ዴሜካ 22 አባልካሲያኽ:: ሊሊትጙኽሳ ሜሳሬ እንክራንኩ አባልካ ዳንጉዊትጜካ:: ዋኽ ባይሉ ኬች ያኻታ ዴሜካ 24 አባልካ ፋይፃንኩ አኽⶓ ዙማ::

ሊሊቲ ካሌቕት ዝኩክሳ ክንታንትካዋ ባይሉ ኬቹ አባላ ፄውጝስስታ ክንታንትካ ቴቬቬርጛንትካ አባልካ ያኻንታ ክንቲ ጝናሊ እንፃኽስቴካማጊ አኽⶓኪላ ኽይትጝፄ እያ::

ክንትፃንታስታ ጅማንታ ካሰች አማረዋኪላ ባይሉ ኬችዳ አባላ ታኻታ ፄውጝስ ባይሉሳ ኬቾ አሌቕትጝፅⶓ ጉሻ:: ክንቲ ጝንካዳ ሚኒሚዲያዴስ ኬሽኹ አክም ዝኩክስ ስልታኔ እይጝስ ቲኪስታንታካ አባልካዋ አፌርጝስ ጄሜርስታሺኹ እንፅኺ እሺኾ:: ያኼስጉ ሰላሙስታ ፄትቲው ችግርስ ኬውጝⶓ ጉሻማ ይንታውሳ እንፃኽስትጝስ እክዶ እሚⶓ ድኹዌካ::

ባይሉስታ ኪነ-ትቬብ ኬቹ አባልካ እይስትኹሳ እንፅኼ እንፃኽስትጝስ ካሊጝ ኬቾ ዋይሚስታ ፄውⶓኪላ ዙማ:: ችግርካ ፌቴርስታኒውላ ዙሚትጛማ ኽይጝስታ ባይሉሳ ኬች ኾትዴስ ጃላ ፄዋማ ካንትጙ አኺኒ ዝኩⶓ ዲብሳ::

አዊ ባይሉስታ ኪነ ትቬቩ ኬች ናካ ታምብኹ አችዳ ታምባታ ስሩሳ ካርⶓ እንኩርንኩ ቤዴራሱ አዊ ብሄረሰቡ ቺፅጝፂው ባይሉስታ ቱሪዝሙ አላፊ እሺንኩ አቶ ለይኩን ሲሳያኽ:: ባይሉስታ ኪነ-ትቬቩ ኬች ናካ ታምቡኽ አችዳ ታምባታ ክንቲ ጝንካዳ ቲኪስታንትካ አባልካዋ አፌርጝስ ካሌቕት ዝኩክ ዎታትካዋ ማላማልጝስ ሴሌቴንፅⶓ ጄሜርካ::

1996 ም/አታዳ ባይሉስታ ኪነ ትቬቩ ኬች ይስጛማ ሲፉኽ ጊዝ አኽⶓ ጉሽካ:: አቶ ለይኩን ዙሙኑውስታጊ አዊዉ ባይሉስታ ኪነ ትቬቩ ኬች ቲሪትጝጝ አዊው ባይል፣ ኮንኪ ታሪክስታ ወግ አቕትጛታ ኽሳንቴ ታምቦ ፊትጝጛ:: አቕትጝኔስ ቺፋ 1 ዴስ 3ኺስታ አዊውሳ ባይሎስታ ወጎ ካንትፃው ጅሚ ጅምስታታ ፄዌካ:: ጅሚ ፊጝ ዴሜካ ባይልስታ ኮንኪ ኬሽኹስ አቕትጛታ ፄውⶓ ቶኬምካ::

ባይሉስታ ኪነ ትቬቩ ኬችስ አንታጉ ፊልም እንፃኽስትጝ ዴሜካ ባይሎ፣ ኮንኬስታ ታሪኮ ኬሽኹ አችዳ ታምባታ ፄውኽ አኽⶓ እርዳትፅካ:: ሚንቾ ሊፌካማ፣ ሚንቾ ቻኒስቶ ቲሪትጜካማ ባይሉ ኬችኩ አባልካ ደሞዚስ ኬፄርስትካማ እንፃኽስትጝዴስ ድምክና ዝቤናዊ ጅሚውሳ ሜሳሬ ዶንጌትⶓኺስታ ታምብⶓ ጉሽካ::

1996 ደብረ ብርሃንዳ ካስጙኽ ልኺትጚዳኪላ 2ንቴ፣ 1992 ም/አታ ወሉዳ ካስጙኽ ፌስቲቫልዳ ዴሜካ እምፕላንቲ አቾ እሚጝስ ሼሌምስትⶓኪላ ታክስፅካ::

ኬችስ ቲኪስታንትካ አባልካዋ አፌርጝዳ ኽሳንቲ ዳንጉዊኒ ዝኩኽ አኽጝስ ትኩቶ እያማ እንፃኽስትጝ ቱስታው አኽⶓ ጌሌፅካ:: አዊ ብሄረሰብ ቺፅጝፂው ባይሉስታ ቱሪዝም ሜምሪው ዎኬልስታንቲ አላፊ አቶ ወለሊ ጌቴ ብሄረሰቡ ቺፅጝፂዳ 12 ወረድካዳ ባይሉ ኬች ቲሪትጛማ ባይሎስታ ወጎ አችትጝፃማጊ አኽⶓ ቶኬምካ:: ይንታውዳ ካስጛው ፌስቲቫልስ ባይሉ ኬች ዴስጝጜ ፄዋማጊ አኽⶓ ጉሽካ:: ሊሊትጙኽ ምክንያቲስ ዳንጉዊትጙንኩ አባልካዋ ልኺትጜካማ ቱዋንታ ፄዋንኩ አኽⶓኪላ ጌሌፅካ:: ኬሽኹ ካሌቕት ዝኩክሳ አባልካዋ አፌርጝስኪላ እንፃኽስቴካማጊ አኽⶓ ጌሌፅካ::

አዊው ባይሉ ኬችዳ እሺንኩ ሚንችካ አባልካ ኬሽኹ ስፍሪዳ ልኺትጜካማ ቱጝ ባይሉ ኬችዳ ኬሽኹ እንፅኺ እንፃኽስታው አኽⶓ ካንትፂ አኽⶓኪላ ቶኬምካ::

ባይሉስታ ኪነ-ትቬቩ ኬች ኬሽኹስ ይስጛታ ውላጊ እርዳቴ ፄውጝ ቱስታው አኽⶓኪላ ካንቴ እይካ::