አሉምቶ ዙርፅጝስ

ንግስቴ ተስፋ

አሬሳቻንታ ተጄ ካሳሁን አንኪሺ ጉዋጉሲ ወረዳ ሚሲሊ ኬቤሊው ዝኩዋንትካኽ:: ዊዛሩ ተጄ እንፅኼ ሺሊቼውላ አኮሚቼው ግብርኒው እንፅኺዳ አጌርታ ኬሴትስትኹ አቓ ግብሪ ማዳባሪው እንፂጝስታ ክብርናቲ ችኻስታ ሳኖ አሜሬታኑ ምርትዳ ቻኒስቶ ፌቴራ:: ችግርስ ዊፅስትካማ ኩፅኒ ታፎ ልኮ አፄፍካማ እንጅኩዋያ:: ችግር ጛው አክምስ ኽይጝስ ሳሴርስ አግፅጝስ ካሊስታው ካናኻፄ፣ አሪሜ፣ ሹቤ እንቲታኪ ፍጌስታ ፋንዴ ቤዴራ ሲፊስ ፍትሬቱ ማዳባሪ ያኻታ ፄዌካማጊ ትክሞ አግፅⶓ ጄሜሩኒዴስ ላጚቲ አሜታሳ ቼፍፅካ::

ምሳሊታጊ 2015/2016 ምርቱ ዝቤንዳ አማኻሪ ክልልዳ ፌቴርስትኹ ጋቻው ምክንያቲስ ዙራሙሪዳ አቓ ግብሬ ማዳባሬ አግፅጝስ ቼጌርስታሺንኩ አኽⶓ ጉሽካ:: ያኼስጉ “ዴካስ ክብሱኑ ችግርታዋስ ያኼ” ናኒስታጊ ጛ ኩፅኒ ቴርሱኑሳ ኮምፖስቶ ቴኬምስትካማ ኬሻንቴ ምርቶ አግፅⶓ እንክርፄካ::

አሬሳቻንታ ናኒውስታጊ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴኬምስትጝስ ታምባሺኹሳ ክሳሬ ኪንዲስ ኔኬትጝስ ካሌካ:: አሉምት ድሳሽኹሳ  ብቴ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴኬምስትካማ አሉምቶ ዙርፅጝስ አግፃሺኑ ምርትዴስ ሄክታርስ አንኩዋ ኩንታላሳ ኺስታ ድምክኔ ምርቶ አግፅጝስ ካሊⶓ ሜሴኬርካ::

ኽብፂው አሉምት ኔኬትኹ ማሲዳ ዳላውሳስታ ክችክቺስ ቴርቱኽሳ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ እምፕላኒ ፂውኒ ሹኻ አሜታዴስ ጃላ ኬሽኹሳ ምርቶ አግፃንኩ አኽⶓ ዊዛሩ ተጄ ዙሜካ:: ትክሞ እርዳትስትጝስኪላ አሜትዴስ አሜቶ ኮምፖስቶ ኬሽጝፅካማጊ አሜትዴስ ሹኺኒ ሹኻ አይኒቴ ቴርሴካማጊ ቱስቲስ ቴኬምስትካማ ዝኩዊኔ ኬሽጝፅካማጊ አኽⶓ ጉሽካ:: ትንካኪስስታ ክችክቺስ ቴርሱኑሳ ኽብፂውሳ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቻኔከማጊ ጉዲስትኹ ብቲዳ ቴኬምስታንኩ አኽⶓ ድኹዌካ::

አሬሳቻንታ ተጄ ግብርኒኩ ውማይቴንካ እያኑሳ ውማዩሳ ኩስጜ ቴግባርዳ እሽፅጝስ ታፌ፣ ስንዳዮ፣ ትክልቴስታ ኩፓኩፔ ቴኬልጝስስታ ዜርጝስ ኮምፖስቶ ቴኬምሳንትካ ኬሻንቴ ምርቶ አግፄካማጊያኽ:: ፍንሾስኪላ ኽብፂውሳ አሉምቶ ማንዳው ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴኬምስትጝስ ይኮኖሜ ሌጌፅጝስ እክዶ እሚⶓ ጉሽካ::

ኪስ አለም ወንድምኪላ ጛ አግስታኑ ዙራሙሪ ኽብፂው አሉምት ድኻማ ዜራኑ ምርትዴሰኪ ያኻ ቴኬላኑ ትክልቲዳ አግፃኑ ምርት ዜሬቕቲኒ አኽጝ ዝኩዊኒዳ ቺጊርፄ ጊዞ ፌይፅⶓ ድኹዌካ:: ችግሮ ኽይጝስ ንካማ አቓ ግብሬ ማዳባሬ ቴኬምስታሺንኩ ያኹኒውላ ጊዝዴስ ጊዝ ማዳባሪው ዋይሚ ኬቤርጝ ኩፅኒ እሊውሳ ቻኒስቶ ፌቴርኹ አኽⶓ ዲብስካ:: እንጚ ጉዝማይ እሺኾ ግብርኒኩ ውማይቴንካ እያኑሳ ውማዩሳ ክንቴ ቴግባርሾ ኪስጝስ ጌዴድስቱኑ:: እንፃኽስቴካማ ካንታኑላ አቒውሳ ግርቦ ዴሬፅጝዴስ ፌይኹስ ምርትዳ ኪሴ ካንትፃላ ንካማ ባይካሺኑሳ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ጊዞ እያኑላ ቴርስⶓ ጄሜርካ::

ብቲዴስ ሴጋ ኻግዳ፣ ብታኻዳ ዴዌካማስታ በርሚ ኮምፖስቶ ሹኻ አይኔታሳ አሜትዴስ አሜቶ ቴርሴካማጊ ኽብፂውሳ አሉምቶ ዙርፅጝስ ዱኒዜ፣ ካሮቶ፣ ትክልሌ አምሌ፣ ድሜ ስሮ፣ ጉባሬስታ ስንዳዬ አሜሬትካማጊ አግስታና:: “እሌቱሳ ኬሌቦ ዋኽትጝፅጝስ ቼግርስትናሽኑኽ ጊዝ ፌያ” ናንኩ ኪሲ አለም ናካዳ ጌቤልስ ዲግስካማ ድምክኔ ሚፄ አግፄካማጊ አኽⶓ እንክርፄካ::

ኽብፂውሳ አሉምቶ ዙርፅካማ ኬሻንቴ ምርቶ እያታ ፄውኑሳ ብቴ ጄር ጄራስ ፌይጝፅጝስ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴኬምስትⶓ ይስጝፄካማ ሲፍፃንኩ አኽⶓ ድኹዌካ::

አንኪሺ ጉዋጉሲ ወረዳ ሚሲሊ ኬቤሊው ግብርኒው ውማይቲኒ አይሽሽም አለሙ ኬቤሊታ ዝኩኽ ኽብፂው አይኔት አሉምት ካጋስኩኽ አኽጝስ ፋይስታውሳ ምርቶ አግፅጝስ አሬሳቻንትካ ቼጌርስታሺንኩ አኽⶓ ጉሽካ:: እንሳ ችግሮ ኽይጝስ ኩፅኒ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ አሬሳቻንትካ ቴኬምስታንታ ትኩትስ እንፃኽስስታማጊ አኽⶓ ጌለፅካ::

ግብርኒውሳ ምርታምቶ ሌጌፅጝስ ኽብፂውሳ አሉምቶ ዙርፅጝስ አሬሳቻንትካ ኬሚካሉ ማዳባሪዴስ ፊካማ ፍትሬትዴስ አግስታውሳ ኮምፖስቶ ቴርሳንታ ክንቴ እይካማጊ አኽⶓ ጉሽካ:: ፍትሬቱ ማዳባሪ ቴክልካስ ፋይፃውሳ ምግቦ እይጝስ ኽብፂውሳ አሉምቶ ኬሽጝፅጝስ፣ አኾ እሚጙሳ ሜቴኖ እንቲታኪ ሴብሉሳስታ ኩፓኪፒውሳ ምርቶ ዴሜክጝስ ካሊፃው አኽⶓ ኽይትጝፄካ::

ሴብሉ ውማይቲኒ ናኒውስታጊ ምርቱ ዝቤንዳ ብታኻዳ፣ ብቲዴስ ሴጋስታ በርሚ ኮንፖስቶ 30 ሻይ 500 ሜትር ኪዩቦ ቴርስጝስ እክድ እምሰታማ አሬሳቻንትካስ ሼውቲ እይስታማ ይሴን ቴግባር አኮማችስታማጊ አኽⶓ ጌሌፅካ::

ሴብሉ ልግስስ ፋይፃንታ ያኹኽሳ ፍትሬቱሳ ምግቦ ክቺኹ ዳድስ እሚኹሳ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴርስጝ ምርቱ ልግስስታ ኽብፂውሳ አሉምቶ ዴሜክጝስ ቹዋ ፋይፃንቲ አኽⶓ ቶኬምካ:: ኮምፖስት ቴርስጝስኪላ ፋይፃው ሶኼንት ዝኩኽ ዲብ፣ አይር እግልታውሳጊ አኺኔ ሼውናማ ማሊጝ ፋይፃንቲ አኽⶓ ቶኬምካ::

በርሚ ኮምፖስቶኪላ አሬሳቻንትካስ ዴስጝፅጝስ እንፃኽስስቱኽ ቴግባርስ 11 አሬሳቻንትካ ቴርሴካማጊ ጛጛርትጛዴስ ፊቴካማ እሊኩሳ ዋይካማጊ ጌንዜቦ አግፃንኩ አኽⶓ ጉሽካ:: አሬሳቻንትካ አቓ ግብሬ ማዳባሬ ቴኬምስትጝዴስ ኪቻ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴርስጝስ ይኮኖሚስ ቴኬምስታንታ ያኻንታ ትኩትስ እንፃኽስስታው አኽⶓ አቶ አይሽሽም ቶኬምካ::

አንኪሺ ጉዋጉሲ ወረዳ ግብርኒ ፅ/ጝናዳ ኽብፂውሳ አሉምቶ ኬሽጝፅጙ ውማይቲኒ ፀጋዬ ዋሲሁን ጛሾስ ኽብፂውሳ አሉምቶስታ ምርቶ ሌጌፅጝስ ወረዳታ እሳን እንፅኺ አኮሜችስታማጊያኽ:: ጋያኪ ኽብፂውሳ አሉምቶ ኬሽጝፅጙ ቴግባርዴስ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴርሳማ ቴኬምስትጝ እምፕልሰታ ቹዋ ቴግባራ ያኻማ ቴግባርዳ እሼማጊያኽ::

ወረዳዳ አግስታው 16 ኬቤልካጊ አኹዋቲስታ አሜሬታንቲ ያኹኒውላ ብቲ ፉራማ አሉምቶ ዙርፃውላ አሬስስታው አኽጝ፣ እምፕል ማሲዳ ሲፍጛማጊ ምስሊ ሴብል አሜሬትስትጝስታ ውማይቲኒው ኩስጛ ጋቲታ ኬፍቲኒ ያኹኽሳ አቓ ግብሬ ማዳባሬ ትክምዳ እሽፅጝ ኽብፂው አሉምትዳ ኬፍቲኔ ችግሮ ታምፅⶓ ኽይትጝፄካ:: ችግርዴስኪላ ብቲ ኽብፂው አሲድስ ፂኪስትጝ አኽⶓ ቶኬምካ::

እንሳ አሲድስ ፂኪስትኹሳስታ አሉምቱ ችግር ጌቴምኹሳ ብቴ እሺኹሾ ዙርፅጝስ ፌዩንኩ አሜትካዳ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴርስካማ አሬሳቻንትካ ቴኬምስታንታ ኬፍቲኒ ትኩትስ እንፃኽስስትⶓ ጉሽካ:: እንፃኽስስቱኽ እንፅኺስኪላ ክዮውላ ዋግፃቲው እሺኹ ብቲ ናካዳ ስንዳዮ፣ ዱኒዜ፣ ስምኬስታ ታፌ አሜሬትጝስ ካሊⶓ ካንትፂታ ቶኬምካ:: ፍትሬቱ ማዳባሪ ኽብፂውሳ አሉምቶ ዙርፅጝስ ኬፍቲኔ ታምቦ ፊትጝⶓ ጌሌፅካ::

አቓ ግብሪ ማዳባሪ ምርቶ ይቪቼ ዴሜካው ያኹስ ፍትሬቱ ማዳባሪ ዴሜካ ሴብሉሳ ምርታምቶ ዴሜክጝዴስ ፌይኹስ ኽብፂውሳ አሉምቶ ዴሜኬ:: “እንጚስያኽ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ አሬሳቻንትካ ቴኬምስታንት ትኩትስ እንፃኽስትናናጊያኽ አግስትናው” ናኒስ ኬፍቲኒ ትክም ዝኩⶓ አቶ ፀጋዬ ጌሌፁኒ::

ወረዳዳ 2018ስታ 2019 ምርቱ ዝቤንዳ እምስትኹ እክድ ዴስ 440ሻይ ዴስ ጃላ ሜትር ኪዩብ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴርስጝስ ኬሻንቴ ፊፂምጜ ሜዜጌብፅⶓ ኽይትጝፄካ:: ላምቡሳ ኺስታ 3ሻይ 500 ሄክታር ብቲዳ ትክምዳ እሼታ ፄውስትⶓ ጌሌፅካ::

እሊውስ ዴሜካ 4ሻይ 900 ኩንታል በርሚ ኮምፖስቶ አሜሬትጝስ እክድ እምስታማ  5 ሻይዴስ ጃላ ኩንታሎ ቴርስጝስ አሬሳቻንትካውሳ ቴኬምስታንቶ ቼሜትጝፄካማጊ አኽⶓ ጉሽካ::

አሬሳቻንትካ ቴርሳኑሳ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ሊጊሲሜ ጊዝስስታ ምርቶ እይጝስ ኬሻንቲ አኽጝስ ሼውቴ ፌቴርጙ እንፅኺ ዝኩⶓ ሼውፅካ:: ኮምፖስት አሬሳቻንትካውሳ ጌንዜቦ ክብስጝስ፣ ቲንስስታ ዙራሙሪውሳ አይር እግልታሳ ከችስጝስ፣ ኽበፂውሳ አሉምቶ ሊጊሲሚ ጊዝስ ማንዲጝስስታ ሳሴርስ ቴግባርዳ እሽፅጝስ ዜርፋ ሚንቺ ትክም ዝኩⶓ እርዳትፅካ::

ውማይቲኒው ኽይትጝፂታጊ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቱስቲስ ቴኬምስታማ ውማይቴንካው ኩስጚው ጉሽፂስ ኽብፂሊ ቱስቲስ አሌቔትጝፅጝሰ ኽብፂውሳስታ ሴብሉሳ ምርታምቶ ዴሜክጝስ አኬድስትኹሳ አላሜ ሜዜጌብፃታ ትኩትስ እንፃኽስስታማጊ አኽⶓ ጉሽካ:: ችግራ ኽይፂስታ ኬፍቲኔ ዋይሜ ሜዜጌብፅጝስ ፍትሬቱሳ ማዳባሬ ቴርስጙ ቴግባርዳ ውላጊ ታምቦ ፊትጛታ ታክስፅካ::