ጋቻዴስ ልማትሾ

ንግስቴ ተስፋ

ዳንግሊ ኬቴም ብሄረሰቡ ቺፅጝፂዴስ 36 ኪሎ ሜትር  እንቲታኪ ክልሉ ቹዋ ኬቴም ባርዳርዴስ 76 ኪሎ ሜትር እቺትዳ አግስታው ኩላ ዲሪኺ አይር እግልታስ አዴልስትኹ ኬቴሚያኽ::

ዳንግሊ ኬቴሙሳ ታሪኮ ካንትኹስ 2001 ምሬት አሜታዳ አቴምስትኹ “ገፅታ” መፅሄቱ ንቫር ቶኬማውስታጊ አገው ምድሩስታ አቺፊሪው ጌፄን ኬቴሙ ቲሪትጚስስታ ልግስስ ኽሳንቴ ታሪኮ እንፃኽስስትⶓ ቶኬማ:: ዳንግሊ ኬቴም ቲሪትጙኒዴስኪላ 256 አሜትዴስ ጃላ ቼፍፅⶓ መፅሄቱ ንቫር እርዳትፄ::

ሊጊሲሚ አሜቱ ታሪክ ዌና ዳንግሊ ኬቴም፣ ባርዳር ኬቴም 1948 ምሬት አሜታዳ፣ ሚቲኪሊ ዴሜካ 1949 ምሬት አሜታዳ፣ ጛሬ ካሌካማ አውራጂሾ ቲሪትጚኒቡ ኺስታ ቹዋ ኬቴም ያኻማ አጌላጌላ::

አገው ምድሩ፣ ዳንግሊ ኬቴም ናኪኒ ወክትስ አንኩዋ ጌፄሩስታ አንኩዋ ኬቴሙ ኬቤልካዋ እሜማ ዝቤን ካሴው ልግስሾ እንቲታኪ ታሪኮ ሜቴናው ዝቤንትሾ እንዝጜ ፄዋማጊ አግስቴ::

አጌርታ ጄሜርስትኹ ኮሪደር ልማቱ እንፅኺኪላ ኬቴም እሺኹ ታሪኩ ኬፍቲው አችሾ ዙርፅጝዴስ ጃላ ዳንግሊ ኬቴም ቤዴራስታ ውላቱዌ ልግሶስታ ታሪኮ እሜማ ኬቴሙ ዝኩዋንትካስ አሜችኹ ያኻታ ቢኪፅጝስ ይስጙኽ እንፅኺ ጄሜርስታ::

ዳንግሊ ኬቴሙ ኮሪደር ልማቱሳ እንፅኼ ሹኻ ዙራስ አኮሜችጙ እክድ እምስታማ ናካዳ አቫላምቲ እንፅኺ ሊኽዴስ 55 ታፋ አኮሜችስትⶓ ንቫርካ ቶኬማና:: ኬቴሙ ኮሪደር ልማቱ እንፅኺ ጄሜርጝ ዝኩዋንትካውላዳ ፌቴርኹ እንኩዋኽስትስታ ልማቱ እንፅኺ ሳኪትጙኽስታ ዝኩዋንትካስ ቴስፌ ኻሳማ ይንታ::

ካንቴ እያንትካዴስ ዳንግሊ ኬቴሙ ቺፅጝፂው ዝኩዋንታ ዊዛሩ ዜናነሽ ሙሉአለም ዳንግሊ ኬቴም ታሪክስ ኽታዊኒ ያኹኒውላ ፋይስታውሳ ልግሶ ሜዜጌብፅጝዳ ኩፅኒ እንግርግራ ይጉዋሺኹ ወክት እሺⶓ ጉሽካ:: ጋያኪ ፌዩንኩ ላጛ አሜትካዳ ፌቴርስትኹ ወሬም ምክንያታስ ኬቴማዳ እሺኹ ስሩ ልማት፣ ጛርቱስታ ምንግስቱ አችትዳ ጉዳት ታምብጝስ ኬቴማውሳ ልግሶ ዜሬቕፅⶓ እንግርግራ ይጉፅኹ አኽⶓ ዙሜካ::

ዊዛሩ ዜናነሽ ሙሉአለም እዩኑ ካንቲዳ ሚንችካ ዝኩዊኒስ ፋያኑ ዳንግሊ ኬቴም እሺኹ ታሪክዴስ ዜሬቕ ናማ ወሬሙ ውዳና ያኻማ አሜትካዋ ቼፍፃሺኹ ያኹኒውላ ናኪኒ ወክትስ ኩፅኒ ሰላም ዙራማ ልማቱ ልቕልቕቲ ጄሜርስትጝስ ዴስቴንካ አኽⶓ ዲብስካ:: ዎዴማሺኹ ስሩ ልማት ክቼማ ግቢትስታማጊ አኽጝስ እሺኑ ጉዳትዴስ ፋንታ ካሊፃማጊ አኽⶓ ዙሜካ::

ኬቴሙ ልግስስ ቲኪስታቲውሳ ፍሼ ፄዋሺንኩ ጌፄንስታ አብትዌን ዎሬም ምክንያታስ ዙራሙሬ ባይፅካማ ሴዴድስትካሺንኩ ያኹኒውላ ሰላም ዙራማጊ አኽጝስ ኬቴማሾ ቱዌካማ እንፅኼ ጄሜርⶓ ቶኬምካ::

አሜቻውሳስታ ግዲታውሳ ኬቴሞ ክምንትስ አሬኬብፅጝስ ፄውስታው ኮሪደር ልማቱ እንፅኺስኪላ ታምቦ ፊትጜካማጊ አኽⶓ ቶኬምካ:: ዳንግሊ ኬቴምታ ዳዱ ፅባብትስስታ ፃሚው ኽሪስ ቼጌርስታሺንኩ አኽⶓ ጉሽካ:: ኮሪደሩ ልማት ግቢትስትጝ ዴሜካ እሺኹሳ ችግሮ ይጉፃው አኽⶓ ዲብስካ::

ዳንግሊ ኬቴሙ ቺፅጝፂ 05 ኬቤሊው ዝኩዋንቲ አቶ አይተነው አስረስኪላ ጊፁስስታ ኢንቨስትመንትስ ጎሌልስታንታ ያኹኽ ዳንግሊ ኬቴም አቾ ማንዳማ ኮሪደር ልማትስ ግዲትኹስታ ዝኩዊኒስ አሜችኹ ያኻታ ፄውጝስ ጄሜርስትኹ እንፅኺ ፌዩንኩ አሜትካዳ ወሬሙ ችንኬትስስታ ሲኪኪኒስ ፌይፁኑሳ ወክቶ ቴስፊሾ ኪሳው ቴግባር አኽⶓ ድኹዌካ::

አቶ አይተነው አስረስ እዩኑ ካንቲዳ ትይቱ ድምፅዴስ ፋማ ልማቱሳ እንፅኼ እልስ ካንትጝ ዳንግሊ ኬቴሙ እዝብስ ሊሊቴ እንኩዋኽስቶ ፌቴርⶓ ድኹዌካ:: ኮሪደር ልማቱ እንፅኺ ጄሜርጝ ወሬሙ ምክንያቲስ እንፅኼ አቴካማ ፃንጌኽታሺንኩ እንፅኼ ፋያንትካሰ እንፅኺውሳ ድሎ ብስⶓ ጉሽካ:: ዳንግሊ ኬቴሙ ታሪክስታ ልግስ ሚንችካውላዳ ካሴ ፌቴራሺኹ ያኹኒውላ ናኪኒ ወክትስ ኮሪደር ልማት ጄሜርጝ ኩፅኒ ክምንት ልግሱ ዳድሾ እላፎ ዙርፃታ ካሊፃው አኽⶓ ድኹዌካ::

ኬቴምዳ ዝኩኽ ዳድስታ ዲችቦይ ኬቴሙሳ አቾ ማንዳማ ግቢትስታያሱ አኽጝስ ትራፊኩ አዲጊስ ጉዳት ታምባሺኹ ወክት እሺⶓ ታክስካ:: ፌያፌያማ ኩሪው አዲጊኪላ ሴኬኬንፃሺኩ አኽⶓ ቶኬምካ:: አስፓልቱ ዳድስታ ኤሌክትሪክ ሜብራቱ ፖል ቴርቴራ እሺኹ አኽጝስ አዲጌ ፌቴሬ ናው ስጋት እሺኹ አኽጝስ እስጜዋጊ ካላካልጚስ ኮሪደር ልማት ኬቴምዳ ቴግባራዋ አኽጝ ኬቴማው ልግስስታ ኬቴሙ ዝኩዋንትካው ዴክትስ ኽሳንቲ ቴስፊ አኽⶓ ዲብስካ::

አቶ አይተነዉ ዳንግሊ ኬቴሙ ኮሪደር ልማትስ ፋይፄኽ እስታውሳጊ ድጋፎ ፄውጝስስታ ቲቪቪርጚስ ኬቴሙ እዝብ ታምቦ ፊትጛማጊ አኽⶓ ድኹዌካ::ምንግስት ዴሜካ ጄሜርስትኹሳ ልማቱሳ እንፅኼ ወክትስስታ ጊዝስ አሌዳታ ካንቴ እይካ::

ዳንግሊ ኬቴም ቺፅጝፂው ስር ልማቱ ፅ/ጝናሱ አላፊ አቶ አስማማው ደሴ ዳንግሊ ኬቴሙ ሰሩ ልማትስታ ልግስ ቼሜትጛታ እዝቡ ፋይ ኬፍቲኒ ያኹኒውላ ፌዩንኩ ላጛ አሜትካዴስ ጃላ እጂኹ ወሬም ኩፅኒ ውላቱዌ ቻኒስቶ ፌቴርⶓ አቕፄካ::

2018 ምሬት አሜታዳ ፌቴርስትኹ ሰላሞ ኬቤርፅጙ እንፅኺስ ኩፅኒ ዳንግሊ ኬቴም ልማቱ እንፅኺሾ እላፎ ዙርፅⶓ ጌሌፅካ::

አቶ አስማማው እዩኑ ጊሊፂዳ ዳንግሊ ኬቴሙ ኮሪደር ልማቱ እንፅኺ ሹኻ ዙራስ ቤንስታማ ናካዳ አቫላምቲ ዙሪ 1 ትኩሚ 9 ኪሎ ሜትር ኮሪደር ልማቱ እንፅኺ ጄሜርስትⶓ አቕፄካ:: ኮሪደር ልማቱ እንፅኺስ ጝኖ ፌሬስፁንኩሳ፣ እንፅኺውሳ ብቴ ባይፅካማ ጁንኩስ እንቲታኪ ግንባቴ ኬሽጝፄካማ ግቢታንታ ፄውስታንኩሳ ዙርፃማ ቲሪትጝፅጙስታ ትኮ እይጙ ቴግባር ይስጛማ ሲፍጝስ ሊኽዴስ 80 ታፋ አኮሜችስትⶓ አቕፄካ::

እንሳ ዜጌቤ እንፃኽስስትንኹ ወክቶ ኺስታ ኮሪደር ልማቱ እንፅኺ ጄሜሩኒዴስ 60 ጌርካዋ ቼፍፅⶓ ጌሌፅካ:: አቶ አስማማው ኮሪደር ልማትስ ፋይፃውሳ ብቴ ሹኻንቲ ወጌንዴስ ኔፃ ፄውጝስ ጄሜርስትኹ እንፅኺው ወክትዳ እምፕልታቕ ካንትፅኹ ልማትስ ቲቪቪርጜስታ ኩርፄንቶ አሜሴጌንካ::

ኮሪደር ልማቱ እንፅኺስ እዝብ ዴስቲኒ አኽⶓ ጉሹንኩ አላፊ ልማትስ ያኻውሳ 28 ሚሊዮንዴስ ጃላ ብሮ እዝብዴስ ኩፕፅጝስ ካሊስትⶓ አቕፄካ:: ኬቴሙ ዝኩዋንትካ ኮሪደር ልማቱሳ እንፅኼ ግርብስ፣ ጌንዜብስ እንቲታኪ ልማቱ ሜሳሪስ ፄዋኑ ድጋፍስኪላ ምስጋኔ ዲግስካ:: ኮሪደር ልማቱ እንፅኺ ኬቴሙሳ ታሪኮ፣ ልግሶስታ ፃንኩቶ ፃምርሳማ ግቢስታታ እምፕልታቕስታ አመራር ቲቪቪርጚስ እንፃኽስስታማጊ አኽጝስ አኬድስትኹ እክድ ሳኪትጛው አኽⶓ ቼሜትጝፄካ::