እምፕል ወክትዳ ፃርኪ ታሪክ ፉሩኽ ፣ፍቺትጚስታ ሺንኪትጚ ኔጝጌሳማ አጌራው እልውኒ ችግርዳ እቱኒዴስ ፋሌንጋ ቴስፌስታ ሰላሞ ዙርፅጝስ ካሊስቴማ ናውሳ ካሴ ዙርፅጝስ ያኻው ቹዋ ካንትፂ ምስራክ አፍሪካት አጌራ ሩዋንዳኽ::
አውሮፓው ዝቤን ቼፋታጊ 1994 ሩዋንዳዳ ታምብኹ ዜሮ ድፅጙ ዎንጄል ዋኽ አጌራዳ መዋክርዳ፣ ይኮኖሚስታ ማቤራዊ አችዳ ፌቴርስትኹ ቻኒስትስ ቤቴንስትጝዳ ታምቤሽቲኾ:: ሊኽ ሻይስ ቼፍስታንኩ አቑ ይወት ድሳ:: ሚሊዮንስ ቼፍስታንኩ አጌር አቕኪላ ፌኔኬልጜካ (ሴዴድስትካ):: ያኼስጉ እምፕልታቕ ክቻዳ እሺኹ አምንጝጚስታ እንካንጚው ጌሜድ ታንኩዋማ ይጉዋያላ:: ሩዋንዳዊያንካ እን ችግር ልኻኻዴስ ፌካማ ጛ አጌራሳ ዙርፅካማ ሰላሙ ዳድስ ካሱኑ ዴስ ዙራሙሪኩ አጌርካስኪ ያኻ አጌር አቩቑ አችስ ጛርት አቑ አችስኪ ያኻ አጌር አቩቑ አችስ እያው ክንቲ ኬፍ ንኹዊያኽ::
ሩዋንዳ ጌቴማሺኹ ድፂዴስ ፊያታ ናካሱ አችሾ ታምብጝስ እሊው ኻሳንቲ ፍታኒ እሺኹ ፍቱስታ አማኽጚው ጉዳይ እሺኾ:: ሚዲቢኒ ፍርድ ጝናሱ ካስትስ ይቢቺ ያኻኩኒ ኩፂ ሊኽ አሜትካዴስ ጃላ ካፅጝስ ካላው እሺኹ ካስት አጌራ ዋጊስታ ባይላዊ እሴትካዋ ቲኪምስቴታ ኽይጝስ ካሊት አጌራ አኽⶓ ሚንችካ ፅናትካ ምልኻታና:: “ጋቻቻ” (Gacaca) እስትጝስ እቑዌኑ ፍቱ ቴርት ክፃቶ ይቢቼ ያኻውላስ ውኖ ፍሽጝ፣ ፅፄቶስታ ይጉዌ ማይኬላ ፄውኹ ሜንድሬኽ ያኻ:: ቤዴላንትካ ፄውኑሳ ድፄ እዝብ ፍናዳ ግልፅስ አምኔካማ ይጉዌ ካሴኑ፣ ጉዲስቱኑኩኪላ ታምብኹሳ ቤዴሎ ዙሜካማ ይጉዌ ፄዋኑ ዳድ አሜቼችጙኻ:: እን ዳድኪላ ቤዴል ድሳማ ቑሉሳ ታክስጜ ቲሪፃማ እንግራ ታምትጚ ጄሜርስታታ ፄዋ::
አውሮፓው ዝቤን ቼፋታጊ 1994 ዴስ ፍና አጌራዋ እን ድስጚ ታማባታ ዳዶ ብሳሺኹ ድኪ ፖለቲካውስታ ዜሩ ቤንጝጚ እሺኾ:: እን ፃርኪ ታሪክ ፌፄምስቱኒዴስ ፋሌንጋ ምንግስትስታ እዝብ ካፁኑ አኩዋም ዜሬና አኽጝዴስ ኪቻ ውላቱዊ ያኹኽሳ “ሩዋንዳውት” (Ndi Umurwandi) ናውሳ አጌር አቕቱሳ አይቶ ቤዴርፅጝ ቹዋ ቴግባር ያኻማ እንፃኽስስታሺኾ አቕፂዳ (መታወኪዳ) ፖለቲካው ሜንድሬኽዳስታ ምንግስቱ እንፃኽስትጚዳ እሺኹ ቤንጝጚ ቲሬታ ፄውስታ:: ቤዴርኹ ታሪክስ ዋሺኒኪ ዎጌን ካላው አኽጝስ እንግርግራ ዙራማ ታክስጝዴስ ክቭስስታማ ፍንሾሱ አጌራው ልማትዳ፣እጉ ሴግቴንትዳስታ ሰላምዳ ይቪቺዳ ስራ ያኼካማ እንፃኽስትጝስ ቤዴርካማ አስሜምጙና::
አንዴስ ፋሌንጋ ቱኑሳ ይጋሬ ሜሮ እሚካማ ኩርፄንትስ እንፃኽስትካማ አሌሙ እዝብ ጌሬምስታታ ፄውጝስ ካሉና:: ጛ አጌራሳ ቤዴርፅካማ ፌይኹ ፌያ ንካማ ቻሳ ካንታካማ ውላጚ እምፕልትስስታ ፌይኹዴስ ክንቴ ካፅካማ ውላ ጚ አጌር አቑ ጁትጚስስታ አምንጝጚስ ጁዌካማ ኬሾ ያጉና:: እንስኪላ ናካ ሩዋንዳ ሰላምስ ይቪቺ ያኻውላስ ዙራሙሬ ፃንኩፅጝስ (ኡሙጋንዳ ባይላዊ ይጋሪ ልማት ናኑውስ) ፣ ዲጂታሉ ቺፅጝፂስ፣ ኹኖ ቺፅጝፂ(አመራርትዳ) አሴትፍጝፅጝስታ ይኮኖሚው ልግስስ አፍሪካዳ ምሳላ አኽጝስ ካሊት አጌራ ታኻ:: እንኪላ ሰላምስታ አምኽጚ ልማትስስታ ልግስስ ጉሸፂ ስራ አኽⶓ ቼሜትጝፃው ውንያኽ::
እን አኽጝስ ሰላም ይጋሪ ፅሬትስ ይንታው ዋይሚያኽ:: ዜርስስታ ሙሪስ ፖለቲካዳ ሊሊትጜ ጊዛዊ ፊቴ ታክስካማ አጌራው ሰላምዳ ቻኒስቶ ፌቴርጝ አጌራውሳ እልውኔ ችግርዳ ታምፃው አኽⶓ ሩዋንዳው ታሪክዴስ ክንትጝስ ካሊስቴ:: ፌቴርስታንኩ ችግርካስ ሜፍቴ(ኽዮ) ፋይጝስኪላ ጛ አጌራው ጋቻዋ ኽይጝስ ካሊፃንኩ ዳድካዋ ቴኬምስትጝ ጋያኪ ፌቴርስታንኩ ሊሊትጝካዋ እንግራ ባያማ ሲፋንቲ ዝኩኽ ይጉዊውስታ አብርቱ ዳድ ብስስታታ ፄውኽሳ ዴሶኪላ አሌምአቩቑ አጌርካ ሩዋንዳዴስ ዴሶ ካፅጝስ ካላና::
ቴቬቬርጙንኩ ምንግትካው አችት (United Nations – UN) ስታ ሩዋንዳው ብሄራዊ እምፕልትስ
ግዛቸው ያረጋል