ፖሊዮ አልምቲስ ድሰናንስ ዝምረ ኪርመውድ አ.እዝጘ 1988 ዓ.ስዝ 125 ኻግራኒል ዋይልድ ፖሊዮ ይሽትረይ ቫይረስ 350 እቅ ፃይሽጘው ኰሪዝ ዊኑ። ውርም እኳን ነንም አሽ እን አምረይዝ ቫይረስዝ ፃይሸቁ እቅ ፅቭጝሽም አልምቱ ትኽነ ድርጅት አውሮፕቁዙ 2025ዝ ፖሊዮ ዝቨይስ ድሰው አቐጘ ደድስኩ።
እንዝም ጎው ኢትዮጵየም ፖሊዮዙ ክትቫት አርፈ የነውዝ ዝምረ ኪርምርኩች።
ሳልጥነቁ ኻግረንድ እቻቐውዝ እቻቐው ፅውዘድ ድሰነው ቸልጝኩጙ። አፍሪከትጘ የቁ ኻግራኒል ግነ ፅውዘድ ድዝየው አቐነዊዝ አልምቱ ትኽነ ድርጅት ጽውዘድ ድሰናንስ ዝምረዝ ሰቭታጙ ችጝሸኩ።
ፖሊዮ እጅርዝ እጅርዝጎ ፈውጥዝ ከረከረው ፅውዘ የጝ። ኽይጠጘዝ አኰ እምትዝ ሳትቁ መልቁድ ጠቃዘኲ። ፅውዘይዙ እርወነ ምልክተንድም ብርት፣ አውር ሲረሲረ፣ ላቕሰነው፣ ልኩዝመ ናንዝ ዝላዘው ጽውዘይዙ ወይሰጥ ጛይ።
ፅውዘድ ኽክምነዝ ዋጥርጠ ቸላው አቓንድ ልኩዙ ፅውዘ ቲክንዝጠ ቸለኩ። አሰነ ደረጀይዝም ፖሊዮ ክርጘዝጐ ቃውጠም ቸለው አቐጘ ሚዝረንጥድ ልብስጘኩ።
ፖሊዮዙ ቫይረስ ዊርተድ ኻያቅ የነውዝ ተረው አቓንድ፤ ፅውዘድ ዲቈዲቁሽተውድ ፅውዘዝ ፃይሸው አርወዝ (ድኽረ)፣ ቢክልሸው ኹረዝመ ዝይንዝ፣ ክትቫት ፊስየው እጅሪዝ አጉለ አቒል ዚልቅጝ ጥውጝ ንቕፀነውዝ አርወዝ ጋቢዝ ላጥድ ቢክለኩ። ነርቨኒል ቘጨ ችጝዝ ኻካዝነይ (ሽባነት) ቲክንዘኩ።
እንዝም ጝሉ ማኽተነድ ክትቫት ጭቑ የጝ፤ ፅውዘይዝ እግርገ ይውሽተው ኽክምነድ ቓዘው አየውም።
ላው እጅር አኰ እምትዝ እግርገ ፖሊዮዝ ፃይሸነውዙ አገነድ ሳስ የው የጝ፤ አነጚ ኽየቁ እቅድ ጠቃዛውም የነት ግን አየውም። ዲቁዲቁ ኽየቁድም ጠቃዘኲ። እንዝም ሲርየ 0-5 እምት አሽ ፅበቁ መልቁ እፈር ክትቫትድ ፊስጛንድ 90-95% አሽ ፅውዘድ ማኽተነውዙ አገነ ፃየጘድ ጽንኸጥድ ቃሊስጘኲ።
ወይ ኸምረ ብሄረ እቅ ጭሰጭሰን ጻግብጂ ወረደ 02 አዝሪያ በለቃ ቀቨሊል ጝታቊርት ኪትቭስጛጙ ችጝሸቊ ኩየንጣን ማኽሊስ ዊ/ር መሠረት ንጋቱ ላይሸን አጛንድ 6 እፈር እኹርጝ ሊግስጛጙ ችጝሽጘኩ። እኒስ ሚቅ ጝታቑርት ክትቫት ኪትቭሰነው ቸልየቊ አቐነዊዝ ጽውዘዝ አጋልሽተው አቐነውዝ ኽክምነዝ እክሰው ፈንዝ አጋልሽትጝኩጙ።
ጝታ ጅውነይል ትኽነዙ ሙየ ጒይጢስ ጋብ ችጝጘው ክንድጝድ አሩሽጝ እኹርጘቊ መልቊድ ትኽኑ አጛንስ ጊዙርነይስ ኪርም አጡ ቲክንክነ ጻቨነውዝ ትኽንቊ መልቁ እኹረነው ቸልጘጘዝመ ነንም አኮ እምትስ ሳ ይውሽተው ፖሊዮዙ ክትቫትድ ጝታ ቑርት ኪትቭሰናንስ በው ቃውተሠ አቕጝ ኪትቭስጛጙ አቐጘ ዊግትጘኩ።
”እንዝሚቅ ይኹርትል አጋልዘው ጽውዘድ ይጽብንድ አየጘ ጻቨው አቃንስቅ ጝግስ ክንድጝ ፊስ ነን ይናሉዙ ዊርተድ ኻየነዊዝ ይና ትኽነድ ኻይናጙ ይኹርትም ኪትቭሳጙ የጝ”
ላየ ዊግስነይ ዊዝር አለሚቱ ገብሬ ነንቱ ሰቲዝ ጝንጥ ጨቨቅ ጅሉውልውሽታጙ ችጝሸው ክትቫትድ ጝታ ቑርስ ይወው አርወድ እቀጘዝ ልብተነውዝ ኪትብስጛጙ ችጝሽጘጘዝመ ላጥ ኩየንጣንድም ጝታጘድ አርወድ ልብተነውዝ ግሬድ ዲቊሲጝቀት ኪትቭስጛንስም ማኽርጝኩጙ።
02 ቀቨሊዙ ትኽነ ኤክስቴንሽን ሙየ ጉሬ አረይ ዊዝር ዘበናይ ወርቁ ጋልጽጛንትጘ “ቀቨሊዝጘ ፖሊዮዙ ከትቫት ቃወ ግቭርድ እብለወው አቕንትዝ ጻጝሽታጙ አቐነዊዝ ጝታ ኻለይስ ንየ የነትም 752 መልቁ ኪትቭሰናንስ ኻለይ ጻይሽት ነኳን አሽ ጻጝሽተው ፍልውልወይዝም 842 እፈር መልቊ ኪትቭሰነው ቸልሽትኩ ይጝኩጙ።
ፖሊዮዙ ክትቫት ዝምረይስ ጋብዝ ጋብም እቀ ኽቭርድ ትኽነ መድንዙ አሩሸተ ጻቨናንስ ምዝገቨ ጻቨነውዙ ሰቭዝመ ኒቭሰቊ ኩየንጣኒዙ ሊኪን ጻቭጛጙ አቐጘ ጋልጽጝኩጙ።
ወረደይዙ ትኽነ ኻይን ፅ/ጝንዙ ዲቈተ አት መኳንት ጣምተው ወረደይል ችጝሸቊ10 ቀበሊያኒል ችጝሸቊ እፈር መልቊስ 9 ሽኽዝ 714 እፈርዝ ክትባትድ ይወናንስ ኻለይ ጻይሽት ነኳን አሽ ሰራሽተው ሰቢዝም 106 ላይስ ንየ አክንውሸነው ቸልሽትኩ ይጝኩጙ።
”5 እምትዝ ሳትቁ እፈርዝ ይውሽተው እን ክትቫቲዝ 6 ሽኽዝ 928ድ እንዝ በውግ ክትቫት ፊስጝ አርቐቁ አቕጘንድ፣ 166ድ ፊስጝ አርቒየቁ ጛይ” ይጝኩጙ።
ክትቫትዙ ዝምረድ ኻግርዝጘ ዓምረ ጨቨቅ ሽወ ተግዝ አጋልሽተጙ ዊነው ፅውዘድ ማኽተነንስ ኪርምሸው አቐነውድ ጋልፀቁ ዲቈተድ ዝምረይስ ከስጘ ዊትርቅም ፖሊዮዙ ክትቫት ትኽነ ጣቭየይል ይውሽተው አቐነውድ ልብስጝኩጙ።
ክትቫቲስ ጋብዝ ጋብ ኒቭሰቁ ዝመ ጊዙረቁ ኲየንጣንዙ ሊክይን የውም 5 እምትዝ ሳትቁ እፈርዝ ኹረዙ ስረት ሊክይን ፃቭሽትኩ።
እንዝም ሲርየ ሊክይን ፃቭሽተቁ ጥቅለ 5 እምትዝ ሳትቁ እፈሪስ 26 ነቁጠ 7 ፐርሰንትድ ኹረዙ ስረትዝ ቘይሸቁ አቐነውድ አት መኳንንት ልብስጝኩጙ።
”ኹረዙ ስረትዝ ቘይሸቁ እፈሪዙ እግዘድ ቃፅቨነንስ ፕላምፕሌት ይወነዊስ ከስጘ አቅልድ ማፅንፅንሸው ኹረ ጝተቑሪዝ ዀስንጠጘድ ልብሰንዙ ሰቭ ሰራሽነጙ የጝ” ይጝኩጙ።
”ጅውነድ ማፅንፅንሸው ኹረዝ አቐው አርሽነይዙ ጊቭርተን ፃየው አቕሽም፣ ኲየንጣን ጡሸውዝ ጝተቑሪዝ ዀስጘጙ አየውም” ይጝኩጙ።
አመልማል ተድላ
ታኽሳስ 15/2018
