ሙስነ የነት ኻግርዙ ሊግዝትዝ አንጸ አቐው እኒዝጘም እርጋቐው ፖለቲከ ዊናየጘ አውግረው ኢኮኖሚዙ ብክንት ችጝዘነውዝ ኢኮኖሚዙ አሩሽንድ እርወ አቐው አቕንትዝ አሩሸናንስ ቸልሳው ኽየው ኻግርዙ ጽጋ የጝ። እን ችግሰድ እዳዘናንስ ኢትዮጵየ ቺተቺተቊ እምታንዝ አንጸ መስነዙ ግሬ ኪብርዝራጙ ተትር ነንቱ አምረይዝ ኽደር 22 ግሬዝ ኪብርቭ ዲቁኩ።
ኽደር አርፈዙ አሰነይዝ ኪብብርሸው እን በልድ ንቕጸቊ ኻሠቨን ጽይ ኪብርሽኩ ቺተዝም አንጸ ሙስነ ፖለቲከል ችጝዘው ጥቕዘድ ኢኮኖሚይልም አነ ገረዱ አቕንቲል ችጝዘው ጥቕዘድ እዳዘናንስ ኻሊሽት ሰራሽተው የጝ።
ሙስነድ እገረ ኹሪዝ ኽየው ጥቕዘ ፋጥረው ጽየዊዝመ እጀዊዝ እርወ ጻቫው እቅ ጡውሽት እጀው ጒደነዝ ጝታ አርወድ ኪብርዘናንስ ጡውሸው አግልግለ ይዊጝቀ እዳጘው ገቨ አቐነዊጅቅ ጻየጻይሽት ገቨድ አውግረውዝ ኻሊሽተው የጝ። ኻግሪዙ ሊግዝቲዝም ኽየው ጽጋ አቐነውድ ቓሊሠኩ።
ሙስነ የነት ኢኮኖሚል ችጝዘው ጥቕዘይስም ከስጘዝ ገረዱ ለውንትድም ሺርሽረው የጝ። ምላሠንድም ላውድ ይወው ላውድ ለምረው አቐነዊጅቅ ጽየ ጽይሽተው አቓንስቅ ሙስነ ሊጘ ጒደነዝ አድልሽጠ ቸለኩ። እንም ቀለውዝመ አውግረው አቓንድ ቀለው ሙስነድ እቀ ኽቭሪልም አነ ለምረተ ይወተይዝ ችጝዘው ቘጨድ ቀለው አቓንድ አውግረው ሙስነ ይሽተውድ ስልጣን ጒይጥ ጝታ ስልጣንድ ማኽተነ ጻቨነውዝ እቀ ኽቭሪዝ ኢኮኖሚዙ ሊግዝቲል ዊንም ሲሪየ እፍርተንድ ፈራዘናንስ ኻሊሽተቊ ገባኒል ችጘው ቈጨድ ሚሪሸው አቐኩ።
እንዳይቅ ፊርጝ ኻግሩ ኢኮኖሚድ ሣ ማለቊ ኻግርዙ እቀ ኽቭርድ ቘይዘቊ ጻጀድ ዊትቊ እቅ ጝታ ወንስ አሩሽጘው ጻጘ አቐነዊጅቅ ጻየ ጻይሽት እቀጘ ችግሰል ማለው የጝ።
ኢትዮጲቊ ጛው አየውድ ኾነው ዝየነው ኒውርሰው አቐነውድ ኻይማኖትዝም አነ ጝተ አቅሊስ ክንድጛጙ ተረቁ አቐነውድ ዘስክርሸው አየውም። እን ኪብረውዝመ ቀንሽተው ባኽልድ ድዛጙ ነንቱ ሰቲዝ ስⶓነውዝመ ሙስነዝ ኻጝስን ጻጂተነውድ ብልኽትዝጘን ቓልሽታጙ ተርኩ ንጭቱ ጽፈሽዝ እን ሙስነድ እዳዘናንስ ወይ ኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰኒዝጘ ኽደር አርፈ አሰነይል 22ትረ አንጸ ሙስነዙ ግሬድ ኪብርሽ ዲቊኩ እኒጅቅ ጽየ ጽይሽተውዝ ወይ ኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰን እክሰ ቃወነዝ ወንጀልዙ አቅቨተ ኽግ አት ሲራክ ሸጋው ጅቅ ጻቭነው ዊንተድ አንቭቭስነኩን።
አት ሲራክ ሸጋው ወይ ኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰን እክሰ ቃወነዝ ወንጀልዙ አቅቨተ ኽግ አጛንድ ውሰ ጝጐነድ ግእዝስ ተረው ቃል የጝ ይጘኩ። ጝእክሰድም ስነ ሚግቭር እጀው ቢስብሰው ጨቅሸው ስነ ሚግቭርድ ኾሽተው የነት የጝ እኔንት ኽግዝ ቓልሽታንድ እኔን የጝ ይሽት አራሰው ቈንቈዝ እኔንት ይሽጠ ቸልሻውም ምላሠንድም ጝጐነድ ኻይማኖቱ፣ ፖለቲኩ፣ ገረዱ አቐው አቓንስቅ ፋጽምሽንድም ኻግር ኻግሪስ ስፍረይስ ስፍረ ቺተው አቓንስቅ ባኽሊጅቅም ጽየ ጽይሽተው አቓንስቅ ሚንውትዝ እኔን የጝ ሸው እጀውም።
ኽግዙ ቈንቈዝ ጋልጽሽታንድ ግነ ኽዝቭዙ አርወድ፣ ኽዝቭዙ በንትድ፣ ምጝግስትዙ ጻጀድ ስጙሽት ዚርፍሽ፣ አጭቨርቭርሽት ጝሉዝ ግሪሰነው ዊንም ላየ እጅር አሩሽጠጘ ጻቨነው የነት የጝ። ሙስነ ብጭቅ አይንት ጒደነዝ ጋልጽሽተው አቓንድ ጝጐነድ ፋጽመቊ እቂዙ ጋብዝ ቓልሽታንድ ፖለቲከዙ ኻለይዝ ተራንድ ስልጣኒጅቅ ጽየ ጽይሽት ኻግርሸን ቃውሽረው ኽግድ፣ ደንብድ እፍርትዝም አነ፣ ቀሰው ጭሰጭሰንዝም አነ፣ ዲግዝ ጽብጠ ማጥንስ ፖሊሲድ ኻግር ቃውሽረው እስትራቴጂክ ኻለይ ፊስጛንድ ጛቕመሥ አርወው ጛልውዝ ኽዝቭዙ ንቭርትድ ፊስጥጘ ማጥንስ ጛይ በንጘቊ እቅድ አሩሽጝጥጘ ማጥን ሚቸው ፖሊሲ ሚቸው ኽግ ሚቸው ስረት ፋጥርጘኩ ።
ፋጽመቊ እቂሥ ጋብ ቃልሽታንድ ስልጣን ተጊል ጽበቊ እቅ ጛይ የነት የጝ። “ሊጘትረድ ቢሮክራሲ ይሽተውዝ አግልግለ ይወይውንዝ ሰቭድ ሰራሽጛንድ ኽዝቭዝ አግልግለ ይውጛንድ ናጸዝ አግልግለ ጝጥጘ ጡውሻ ጝጐስ ኽዝቪስ ጥውሽት እጀው አርወ በንጘኩ። አራሰው ሰቭ ጽባ ጐስ አራሰውኽግዙ ደንብ ጽባ ጐስ ቺተቺተው ቃጸረ ይወነውዝ ቺተው ገቨ መልደ በንጘኩ” ይጘኩ አት ሲራክ ጝጽጉቲስ ቑጠ ነሰው ቘጨድ ለወትረ ቀለው የጝ ይሽተኩ። ሊጘትረ ጽጐወው ይሽተኩ ቀለው ይሽተውድ ጊንዝቭዙ ምጽነድ ሳስ የው አቓንድ የጝ ኽዝቪልም ምጝግስቲልም ችጘው ቈጨድ ቀለው አቕሽ ቀለው ይሽተኩ።
ጽጐወው ይሽተውድ ንየስ የው ስልጣን ተጊል ችጘቊ እቅ አጛንድ ጝዝቑጠ ስጙሸውድ ዊንም ቢድልሸውድ ንየስ የው ኢኮኖሚ አቓንድ ኻግርት አሩጠ ቸለው ገቨይል ቘጨ ችጛንድ ንየስ የው ይሽተኩ ይጛንድም አት ሲራክ ሙስነ ጝጐነድ ጝሉ የጝ አቒስ ተረው ኻሰቭ አቓንስቅ እንቅልቅ ሰራሽትየው ሰቭ ጽበነዊዝ፣ ኢኮኖሚድ እቀጘዝ ሳስ የው አቐነዊዝ እጅጝዝ ጻጀ ፋጥረናንስ ጻቭሽተው ፍልውልወ አቓንድ ሸወትረድ ውሰድ ማኽተናንስ ይሽት ኻግሪዝጘ ፈቊ ኽገንድ ቢተ ጻየቊ አቐነውድ ተክዘይዝጘ እግዘ 881/2007 ፈው ቅየድ እክሰው ችግሰንጥድ ጻየው የጝ ጝት ቲክን ፈው ስነ ስረት የነውድ ፋጽምዘናንስ ሚቸር ጻየው አቐነዊዝ እኒጅቅ ጻየ ጻይሽት ሰቭድ ሰራሸቊ ምጝግስትቊ አካለኒልም ጝወንቱ ጥቕዘ ፋጥረው አቐነውድ ጋልጽጘኩ።
ሸወንትርነ እቀኽቭርድ ገነ ሊግዝየው አቐነዊዝ እጅጝዝ ጻጀ ፋጥረናንስመ ሰራሽን ጻጀ ፋጥረናንስ ይና ባኽልድ ይነ ኻይማኖትድ ውር የጝ የውድ የነዊጅቅ ጽየ ጽየጽይሽት ጝወንቱ ሰራሸነው ጡውሻጙ ሰራሽትየው ገቨ እኩ ላየድ ሙስነድ ማኽተነውድ ፈን ነሳየጘ ጻቨው ፖለቲከ የጝ።
”ዊግተነዊስ ከስጘ ፋጽመነዊል ፖለቲከዝቊ ቃወጥድ ናንድ ድውጝ ሰራሻቊም ያን ቃወተ የጝ ይጊስ ወረጘ ኻይሽተኩ? የው አጀንደ ቃርጽ ኽዝቪል አልት ዊግተናንስም ሰራሸናንስም ጻቨው ልቕረድ ሰራሽቱ ይን አምነነው አየውም። ሙስነ ኽየው ኻግርዙ ቘጨ ችጝዘው አቐነዊጅቅ ጽየ ጽይሽት ስልጣን ጒይጢሥመ ላው ላቊ ጻጀ ጒይጥ እኒዝጘም ሰቭል ጽበቊ እቅ ጝታ ሰቭድ ጡውሸውዝ አክንወቅ የነውዝ እቀ ኽቭሪስ መልደ ለምረነውዝ አክንውጘው ጻጝት አቐነዊጅቅ ጽየ ጽይሽት እን ገቨድ እግርገ ዳዘናንስ ዊንም ችብሰናንስ ኽየው ጽጋ የጝ “ይጛንድም ሙየ ጉሬድ ልብስጘኩ።
እጅር ኹር ጝአይምሮይዝ ገቨድ ቈይዘውዝመ አርዋው አቐነውድ አርቕ ችብስጠ ጡውሸኩ። እኔንት ጻቨነው ቸልሻንድ አእምሮድ ሰራሸነው ቸልሻንድ የጝ ሙስነዙ ወንጀልድ ችብርጠ ቸለውድ ቺተዝም ክንድጝ ጝንጢሥ ኪርም ንየትቊ ምጝግስትቊ ቃወጢል አጢሥ አንጸ ሙስነዙ ክቨቫንዝመ ቺተ ቺተቊ ጽረን ጽብጝሽም ሰቭድ ሩደው አቕንትዝ ሰራሸነው ጋብዝ እዳቐው ገቨ እኩ።
”ዞኒስ ወረደይል አጢስ ፎካል ፐርሰን ጽርሽሽም አውየንት ሰራሽርኑ? ወረጘ ዳዝርኑ እቑመ ወረጘ ዊኑ ነን ውር ልውጠ እኩ? ይን ጊምግመነዉ ሞጝግስት ጋቢስ እጀውም”
ክልል ተጊዝም አነ ኻግር ተጊዝ ጽንኸ ጻቭሽት ችግሰድ እኪርጠጘ ኢኮኖሚዙ ሳይል ጽበቊ ሺመቅልድ፣ እቊንድ፣ መልቊድ ቈይዘው አቐነውድ ልብተነውዝ ሰራሸናንስ ምጝግስት ምጝስቲዝጘ ፊሥጠ ጥውሸው ተግረድ ስትራቴጅክ ግምገመ ጻቨነውዝ ስነ ሚግቭሪዝ ዊርየው ኹር ፋጥርሽጠ ማጥን ሰራሸነውዝ እቀ ኽቭራልም አነ ምጝግስቲል ጽበው ግትንድ ላው ዜገይዝጘ ሰራሽነ ጡውሸው ገቨድ ሰራሽነ ይነ እጻ የጝ ።
አመልማል ተድላ
ጥር 30/2018
