ጋበንዙ ክንድጝ ኻግርዙ ሊግዝትዝ!!

ንቕፀቁ ምዕራብ ኻግረንዙ ሊግዝትዙ ምላሰንድ ክንደው እጅርዙ ኻይልድ ፈራዘነውዝ የጝ። ካናዳት ቓልናን አልምዝ አጉረው ክንደው እጅርዙኻይል ፃየነውዝ ቃውሰተየን ጚ።

እንዝም 60%ስ ንየ ጝር ኽዝቭድ አጉረተ አርቐተ ክንድጝዙ ወነ አቕር ሚዝግቭሽኲ።

አነ ጚ ኢትዮጵየትጎ ተርናንድ እኒስ ንየ ጝር ዜገድ ክንድየው ኻይል የጝ።

ምላሰንድም ኢትዮጵየ ፌዴራሉ ዲሞክራሲው ሪፐብሊክ  ምጝግሥት ክንድጝዙ ሚኒስቴር 2000 ዓ.ስ ፊሰው ሚዝረይዝጘ ኢትዮጵየትል ፅበው ኽዝቭዙ ንቕፅቲስ 80% አቐውድ ገጠር ጅውነይል ፅበው ጒዝ ጨተ የጝ።

ዩኒስኮ 2006 ዓ.ስ ኻትምሰው Global EFA monitoring ሪፖርትዝ ሲሪየም ጝተ እድሚድ 15ስ ንየ አቐቁ እቀኽቭርዙ ክፍለን 59 ናን ላይስ አንቭቨነዉም አነ ፃፈነዉ ቸላቁም።

አይር ፌዴራሉ ፖለቲከዙ ሥረት ፈጣሸት እንጎም አስልሸው ክንድጝዝመ ሥልጠነዙ ፖሊሲድ ሲሪየ ፃቭጝ ፈቁ ክንድጝዙ ዚርፍ እፍርትዙ አፅቨንጥድ እቀኽቭርድ ክንድጝዙ አርውሸተ ፃቨናንስ አጉረው ፍልውልወ ፃቭሽታጙ ዊኑ።

ኻግርሸን ፅብረው ሳስየው እፍርትዙ ተጊስ ፊሰናንስም ጝተ እድሚድ 15 እምትዝመ ጝዝ ንየ አቐቁ እቀኽቭሪዙ ክፍለንድ አንቭቨነው፣ ፃፈነው፣ ሰላዘነውዝመ ቸልትዙ ስልጠነ ይውሽትጝ ጝተ አርቕትድ ሊጊሰናንስ ፍልውልወ ፃቭሽታጙ ተር ዊኑ።

እኔን ቈሽ ኻግርሸንቱ ኢኮኖሚ፣ ፖለቲከዝመ ገረዱ ፍልውልወይዝ ሲትፍሸነው ቸለው ቺተቺተው ተግዝ ሳልጥነው እጅርዙ ኻይል ፍርዘነው የጝ።

ጎልማሰ(ጋበን)ዙ ክንድጝ ውሸብል አንቭቨነውዝመ ፃፈነው ቸልጝ ጝተ ውላጘው ሰቭዙ ፍልውልወይዝቅ አርቕትዝ ጝተቕመት ቸልጝ ተምዝጘው ገቨድቅ አክንውጛንስ ኻሊሽት ኻግሪዝጘ ይውሽተነው ኪርምሽ ዊንሽም ነንቱ ኰሪዝ ቲግቭርጛጙ ፅበቁ ጅውንጥድ ግነ ዘፍርጣንዝ እጊተቁ ጛይ።

ወይትጘም ጋበንዙ ክንድጝድ ቲግቭረነውዝ እቀኽቭርድ ሰላዘነውዙ፣ አንቭቨነዉዝመ ፃፈነውዙ ቸልትድ አትርዘነውዝ ዚምንጅቅ ፊረው ዜገ ፋጥረናንስ ዝቛለ ወረደ ቃውሰተድ አቕ ልቕርዳጙ ችጝሸኲ።

ዝቛለ ወረደ ጫረቃኑ ቀበሊል ድል በትግል ለወትረ ተግ ክንድጝ ጝኒል ጎልማሰ(ጋበን)ዙ ክንድጝ ክንድጛጙ ችጝሸቊስ ዊዝር አዲሴ ሚሰው ሽላ ቅየነውዝ ጝተ ጝንድ ቃወቁ አጘንድ በልድ ሲሪየ ፃቭሽት ችጝጘው ክንድጝድ ቅይጘው ሽላድ ጥውሸውዝ ሰላዝጝ አሪሽጘንስ ከቨነውድ ዊግትጝኩⶔ።

ላየ ጋበንዙ ክንደተ ዊዝር አማሩ አደራው ክንድጘው ክንድጚዝ ቺዝየው ቸልትድ ችጝጛጙ አቐነውድ ዊግትጝ አውማው አርየዙ ፍልውልወይዝም አነ አግልግለዙ ችብረንጢል አግልግለድ ችጘናንስ ጝታ አዉር ቸልጝ ፃፈነው፣ አንቭቨነውዝመ ሰላዘነው ቸለቁ አቐነውድ ዊግትጝኩⶔ።

ወይቱ ጅውነይል ንቕፀው ኽዝቭድ ክንድጝዙ ስረትድ ጥውሸውዝ ችጝየው አቐነዊዝ ንቕፀውድቅ አሪየ ፍ አሪሸናንስ ፍጥሩዝ ነይሽተው ዲዝጝትዝ ሲሪየ ላው ቈሽታንድ ላው ይጝ ዘፍርጣንዝ እግዘነውዝ የጝ ጚ፣ ጝ ኻለይድ ፃፈነውዝም አቑ አንቭቨነውዝ አክንወናንስ ችግርሻጙ ተርኲ።

እኒዙ ኽየው ምላሰንድ ቈሽ እፈርትነይዙ እድሚዝ ክንደነውዙ አገነ በነውዝመ ጋበንዙ ክንድጝድ አትር ቃፅልሰነውዙ ቢተ ፅበነዊዝ የጝ።

ድል በትግል ክንድጝ ጝኒዙ ጋበንዙ ክንደጥድም ፊስጘው ክንድጝዝ አንቭቨነውዝመ ፃፈነውዙ ቸልትድ እሩደነውድ ጝተ እልቱ ፍልውልወይዝ ኽየው እኩሰ እኩሰነውድ ሚሪጝኩⶔ።

ክንድጝ ጝኒል እን አምረይዝ 2 ላዝ 44  ጋበንዙ ክንደጥ  ክንስጛጙ አቐነውድ ጋልፀቁድ ድል በትግል ለወትረ ተግ ክንድጝ ጝንዙ አውር ክንሰተ  ዘነበ ማሞ በል አቐቁ ግርቅዝ አርፈዝ አኰን ክንሰቁ አቐነውድም አርቒስጝኩⶔ።

ክንድጝድ ቲክንክነቁድም ንቕፀቁድ ጝተ ቸልትድ ሊግዛጙ አቐነውድ ሚሪጝ ነን አውም ጒሰጒሲጝቀት ክንድጝ ጝኒዝጎ ተረነውዝ ቲክንክናጙ ፅበውድ ክንደተድ ንቕፃጙ ፊረነውድ ዊግትጝኩⶔ።

ኰርዝ ኰር አልም ቴክኖሎጂድ ፈራዘነውዙ ተጊል ችጝሽረው ዚምኒጅቅ እርወ ተግረናንስ አውማው ኹሪዝቅ ክንድጝ ሲሪዩ ገቨ የጝ።

2018  በጀት አምረይዝ ዝቛለ ወረደይዝጘ ጋበንዙ ክንድጝዝ 37 ክንሰጥ ገሪሸቁ አጘንድ፣ 2 ሽኽዝ ንየ እቀኽቭሪዙ ክፍለን ጋበንዙ ክንድጝድ ቲክንክንጛጙ ችጝሸቁ አቐነውድ ዝቛለ ወረደ ክንድጝ ጽ/ጝንዙ ቲክነተ ዲቈተ አት ቸኮለ በንኑ ጋልፅጝኩⶔ።

እኔንትም አትርዝን ቃፅልሰናንስ ጥውሸው ሙየዝመ ጥወርዙ ከቨድ ፃቭሽታጙ አቐነውድ ሚሪጝ ጋበን ክንደጥድ ፃየነውዙ ጝተ ቸልትድ ቓለነውዝ ቺተው ከቨዝመ ቲክንክነ ፃቭሽታጙ አቐነውድ አርቒስጝኩⶔ።

ክንድጝ አርየ አሪሸናንስ ሰላዘነው፣ ኻለይ ፋፅምዘናንስ አንቭቨነውዝመ ፃፈነውዝ ጭቑ አቒጝቀት ኻግርሸንቱ እጝቅቱነይዙ ሊግዝትድ ኻስቨ ኻስቭሽን ነሰናንስ ክንደው እጅርዙ ኻይልድ ሊጊሰነው ጥውሸኲ።

አቓንስቅም ጝተ እድሚድ 15ዝ ንየ አቐቁ ዜገንድ ይውሸተው ክንድጝድ አትርዘነውዝ ክንደው እጅርዙ ኻይል ኻግሩ ሊግዝትዝ እጝቅም ችጘር ፃየው አቐነውድ ይነ ዲቭየይዙ እፃ የጝ።

ሳምራዊት ግርማይ

የካቲት 15/2018