ታና ኪርኮስ

ታና አይክዳ አግስታንኩ ሚንችካ ኽታዌንካስታ ክዱስ ደሴትካ ክቻዴስ ታና ኪርኮስ ጌዳም ቢዲሪዳ ቶኬምስቴ:: እን ስፍሪ አይኪ ደሴት ያኻውላስ ክርስቶስ ክምንትዴሰ ፍና ጄሜራማ እሺኹ ብሉይ ኪዳኑ ቴርትሰስታ ክርስቶሱ ክምንትዴስ ፋሌንጋ ይንትኹሳ አዲስ ኪዳን እምኔቶ ፂኑኹ ጌሜድስ ታምትጝፅኹ፣ ይቶፒያው ኦርቶዶክሱ ተዋህዱ  ብሽታኑስታ እን አጌራው ፖለቲካው ታሪካኻዳ ማልጛ ኬፍንኹ አሻሪ ፉሩኽ ታሪኩ ማኺቲያኽ:: ጌዳም ፌዩንኩ ሻይ አሜትካኻዳ ታሪክ ኪስጝጙኒዴስ ሹኻ ኽሳንትካ አይማኖትኩ እግካ ንጝኪ እጋ ልቦኒ፣ እጋ ኦሪትስታ እጋ ሀዲሰ ሲፍጝጚስ ሌንጌድፅኹ ይቪቺስታ ኬዴስስትኹ ስፍሪ አኽጝ ሊሊታ ፄዋ::

እን ክዱስ ስፍሪው ታሪክ  ጄሜራው ክርቶስ ልዴትዴስ ፍና 3510ዴሰ 982 አሜታ አሌምዳ እሺኹስታ አቒያሱ እልውኒስ ድባኖ ያቓሺኹ እጋ ልቦኒው ዝቤንዳኽ:: ታሪኩ ንቫርካው ስሬታስ ኖሁ ጄር ካምዴስ ጄሜራማ ቤዴራሱ ምኒልክ ዝቤኑ ምንግስቶኺሰታ ደሴትዳ  አምንጝስታ ሜስዋቴ ፌፄምስታሺኾ:: እንስ ቼሜትጝፅጝስ ቼፍስታንኩ ምንጊሱ ካርጙ ፁፍካ  ሊሊትጙንኩ ብራኒው ሜፃፍካዳ እንኩርስቱንኩ ታሪኩ እማኝካ ናካሳኺስታ ጌዳማኻዳ  አግሰታና:: እን እጋ ልቦኒው ቴርት ይንትኹ እጋ ኦሪት ዝቤኖ ቻቤልጝስ ኽሳንቲ ጉሽፂስታ ቹዋ ስራ ያኻማ አጌላጌላ::

982 አሜታ አሌምዴስ 34 ም/አሜታሳኺስታ እሺኹ ላጛንቲ ፋንቲቲ እጋ ኦሪት ዝቤንያኽ:: ቤዴራሱ ምኒልክ አይሁድካውሳ ቴርቶ ታብተ ፅዮኖ ኢየሩሳሌምዴስ እሜማ ይቶፒያሾ ይንትኹ ጊዝዳ ታቡት ኩታ አክሱምሾ ካስጝዴስ ፍና ፄትቲውስታ ማንዲጚ አምንጝፃው አኽጝስ እን ታና ኪርኮስ ጌዳምዳ ፉራሺኾ:: ታቡተ ፅዮን ደሴትዳ 22 አሜትካዋ ኽሳንቲ ክብርስታ ትንካኪስ እንኩርስትኹ ያኹስ ሌዋውያኑ ኪሳኪስካ ኦሪቱሳ ሜስዋይቴ እን ስፍሪዳ ዲግሳሺና:: ታቡት አክሱምሾ እንዜጙኑዴስ ፋሌንጋ ስፍሪ ኦሪቱ ቴርት ፌፄምፂ ያኻማ ዝቤንካዋ ሲፋ:: እንሳ ቼሜትጝፅጝስ ያኻንኩስታ ዎክትስ ሜስዋቲ ዲግስጝስ አጌላጌላኒስ እሺንኩ ቤሩስታ ናሱ ፅናፅል፣ ኽታዊኒ ሜዝጌብስታ ሌዋውያንካው ሊሊቲ ሊሊቲ ሺሽፂ ምክንያትካ ናካሳኺሰታ ጌዳሙ ሙዝየማኻዳ ጉድ አኺኒስ ማንዲስትካማ ጎቤናንትካስስታ ታሪኩ ማራማርጛንትካሰ ኽሳንቲ እማኚ ያኻማ አጌላጌልካ::

እን ስፍሪ ብሉይ ኪዳኑ ኪስፂ ይቪቺ ያኻውላስ አዲስ ኪዳኑ ታሪክ አባላምቲ አኽጝስ ቢካ:: ኢየሱስ ክርስቶስ ስር ዝኮስኩስ ቹዋ ክድስት ድንግል ማሪያም፣ ክድስት ሶሎሜስታ አረጋዊ ዮስፍሊ ሄሮድሱ ዎሬምዴስ ቡኪጝስ ግብፅሾስታ ይቶፒያሾ ሴዴድስቱስ ዎክትዳ ታና ኪርኮስ ዴሴትዳ ሚንች ጌርክካዋ  ጌርካሳ ፉሬካማ እጂካ:: ክድስት ድንግል ማርያም እን ዴሴትዳ 3 አርፍካስታ 10 ጌርክካዋ እጂቲት ታኹስ ዎክትዳ ደሴቱ መኮንንካ እሺንኩ ረደኤት ቑንዳስትኹ ጄሩ ምክኒያቲስ ጝን አቖ ኽሳንቲ ክብርስስታ እንካንስ ቻቤልጝሰ ሌንጌድፃ:: እን እጂጚዳ ኢየሱስ ክርስቶሱ አይል ጌሌፅስትኹ ሚንችካ ደብካ ፌፄምስትካ:: እኒጛ ክቻዴስ ቑንዳስትኹ ጄር ኬሽጝ፣ አጋንትካ አይክዴስስታ ደሴትዴሰ ፍንጂስትካማ እንቲታኪ “ፃዲክ በደመና” ናው ካልዴስ ጁጝስ ደሴት ታና እስታውሳ ስሞ አግፅⶓ ታና ኪርኮስ ጌደሙ ታብሊስታ  ጌዳሙ አበምኔት ክንትፃንቲ አባ ገብረ ስላሴ ምህረት ዙሜካ::

ሲፍፃማኪላ 34 ምሬት አሜትዳ ህንዱስታ ይቶፒያው ንግስት እሺቲት ህንደኬ ጃንደረባ /ባኮስ/ ኢየሩሳሌምዳ ክስታንቱሳ አይማኖቶ ቻቤልጝስ አጌርሾ ዙርትኾ:: እንዴስ ፋሌንጋ ታና ኪርኮሱ ዝኩዋንትካ ክስታንቱ አይማኖቱሳ ካሎ ቤዴርካማ ቻቤሉንኩስታ ፄሜቕስቱንኩ እምፕልታቕ ክቻዴስ እምፕልካ አኽጝስ ቢኬካ:: ዝቤንካዴስ ፋሌንጋ 4ንቲ ሊኽ ዝቤንዳ አባላምቲ ይቶፒያው ፓፓስ አቡኑ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን አቕስቱንኩ ንጉስ አብርሃ ወአፅብሃሊ አኽጝስ ታና ኪርኮስሾ እንዜጝጝስ ክዱስ ዩሃንስ አፈወርከ “የሐዋርያት ስራ ትርጎሜ” ናው ሜፃፍዳ ቶኬምካ:: ደሴትዳ እሺኹ ኦሪት ሜስዋይቲ ዋኽስ ዋኾ ሻሪጝስ አዲስ ኪዳንሾ ክዱስ ኩርባኑ ቴርትሾ ኪሱና::

እን ስፍሪዳ ክስታንቲ እምኔቱ ማይኬል ኽስኹስ ፂና ናኒስ ይቶፒያው ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ብሽታናው አቕስትኹ ክንትፃንቲ ሊከ ሊካውንት ስምአኮነ መልአክ ዙሜካ:: አምናንትካስ ኽሳንቲ ሜንፌሱ እሴት ያኹኽ አቡነ ሰላማው ሚስኪሊስታ አባላምቲ ካርጙ ሜንቤር ናካኪላ ጌዳምዳ አግስቴ::

እን ጌዳም ይቶፒያው ታሪክኻዳ ዝቤንካስ ንጉስካውስታ መኮናንትካስ ሊሊቲ ትኩትስ ማንዲጜ ፄውስታው ስፍሪያኽ:: ጋያኪ አጌርዳ ሊሊትጙንኩ ባርኾቼው ውራሪስታ አጌርኻሱ ጛስ ጛው ዎሬም ጁኽ ዎክትዳ መኮንንትካስታ ኪሳኪስካ አክሱም ጎንዴርስታ ኽሳንትካ ኬቴምካዳ አግስታንኩ ክብርካ ያኹንኩ ወርኩስታ ብሩ አክኽካ፣ ብራኒው ሜፃፍካስታ ንጉስካው ዜውዱ ማኼትካ እን ደሴትስ ይንትጝሰ ድፂስስታ ዳዴኽዴስ ይጉፃሺካ:: ታና አይኩ አኹ ደሴትካ ፍትሬቱ ማንዲፂ አኽጝስ ፅላትካ ሳሴርስ ታምብጝስስታ ድፅጝስ ካሌካያ:: እንሱ ምክንያቲስ ጌዳም ይቶፒያው ኦርቶዶክሱ ብሽታናው ይቪቺ ያኻውላስ ውላ ይቶፒያው እዝቡ ታሪክ ማይዴርስታ ስልታኒው አሻሪ ፉሩኹ ፄውስታማ ቼፍስቴ:: አኽዳ አግስታንኩ ምንጊስኩ ስልካ ግንቡ ትቤብካ ይቶፒያው ግንቡሳ ትቤቦስታ ትቤብ ፅንታሱሳ ልግስኒውሳ አቾ ግልፅስ ካንትፃውያኽ::

ታና ኪርኮስ ጌዳም ይቶፒያው ኦርቶዶክሱ ብሽታናው ዜሚውስታ ትርጉሙ ፅናቱ ማይኬልጊያኽ:: 505 ምሬት አሜታዳ ኽሳንቲስታ መለኮታዊው ዜማ ሊክ ክዱስ ያሬድ እን ጌዳምሾ ይንትጝስ አንኮ አሜትካስ እጄ:: እጂኹ ጊዝዳኪላ ደሴትኩ ሞሌቔስካስስታ ክንታንትካስ ዜሚውሳ ክንቴስታ ሚንችካ ብራኒው ሜፃፍካዋ እን ስፍሪዳ ቴርስካ:: ናካሳኺስታ ጌዳማኻዳ አግስታንኩ ክዱሰ ያሬዱ ድጎ፣ ጛርቱ ሚስኪሊ፣ ኽታዊኒ ብራኒው ሜፃፍካስታ ዜማው ምልኻትካ አጌራው ፁፍ ፅንታሱስታ ሙዚኪውሳ ልግስኔ ካንትፃንኩ ኽሳንትክ ማኼትካኽ::

ናካሱ ዝቤንዳ ታና ኪርኮሱ እምፕልቱ ጌዳም 50 ሄክታር ብቲው እሳንት ዝኩኽ ያኹስ 350 ዴሰ ጃላ ያኻንኩ ሞሌቔስካስታ ክዱሰካ ቹትካ ኽሳንቲ ሜንፌሳዊ ቴርትካስታ ጌዳሙ እግስ ዝኩዋና:: ጌዳም ጚው ያኹኽ ይሴን ክንቲው ማይኬል ዝኮ:: እን ማይኬል ናካሱ ዎክትዳ ብራኒውሳ ፃፊጝጚውሳ ሴሎ ዴሜካማ ሊሊቲ ሊሊቲ አይማኖቱ ክንቲ 120 ክንታንትካስ ኔፃስ ክንቴ እዬ:: ድምክኒስኪላ ጌዳም አሜት ቺፋ አጌራኻዳስታ ባርኾቼዴስ ይንታንኩ 500ዴስ ጃላ  ማኩታንኩሳስታ ማራማርጛንትካዋ ሌንጌድፃ::

ያኼስጉ እን ታሪክስስታ ማኺቲስ አቕስትኹ ኽታዊኒ ስፍሪ ናክሱ ዎክትዳ እምቢትንኹሳ ኽይቴ ፋያንኩ ሚንችካ ችግርካ ጌቴምካ:: እኒጛ ክቻዴስ ምግቡ ዋስትኒው እንፂት፣ ታና አይክ ድፃማጊ ዝክኹ እምቦቹ ውራሪ ፣ሞሌቔስ ዝኩዋኑ ጝን ጉዲስትጝስታ ዎሌጅጝ፣ አቾ ማንዱኽ ማኺቲው እንኩርፂ ስፍሪ እላ አኽጝስ አይካኻዳ ትራንስፖርቱ ችግርስታ ባይሉ ትቬቭ እንፅኺ ቓቔፃማጊ ይንትጝያኽ::

ታና ኪርኮስ 3 ሻይ አሜትዴስ ጃላ ኢየሱስ ክርቶሱ ስም ኬውጛውላ እቑስትኹ፣ ታቦቱ አባላምቲ ፍሪፂ ክዱሳንካ ጝን አቑ ፉሪፂ፣ ክዱሰ ያሬዱ ዜሚው ፍልቕፂያኽ:: እንሳ ታሪካዊስታ ሜንፌሳዊ ያኹኽሳ አጌራውሳ አብቶ ማንዲጝስ ክምንትስ እጂፅጝስ ብሽታናው፣ ምንግስቱስታ ውላ ታምብ ዌን አካልካው አሬባሬበጜስታ ትኩቶ ፋያው ጉዳዬኽ::

ንቫርኪ፡- አሚኮ በኩርጋዚቲዴስ ካንስትኹዊያኽ::

ታደለ አጋጄ