ጅመ አልምቱ ቈንቈ የጝ!

ላው ላው እቅ ጝተ ዊግሽኒዝ ጭቚ እምጥጘዝ፣ ኽዝንዝ፣ በንትዝ፣ ኽነዝ፣ አስክዘዝጎ ፊሰነውዙ ጝተ አቅምዝ እርⶓድ ይነ ጋፂዝ ጊማንድ እኮ ልብታይንም።

ጅመዙ ዚርፍዝ ፊርናንድም ጅመ ይነ ባኽሊዝጘዝመ ወይሰይዝጘ ላውጥውጥሸው አቕሽም ጝ አለመድ ግነ ላው የጝ። እጅር ኹርዙ ሩሔድ ጉልምሰው፣ ነቃዘውዝመ ምነነ ይወው ጥቨቭ የጝ።

ይና ኻግር ኢትዮጵየትል ነንትጘ ካሴተን፣ ዚምኑ ሙዚቀዙ መሰሪየን፣ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዊንየው ኰሪዝ፣ አዝማሪየን (ዋጠዙ ዋርደጥ) እጅሪዙ በንትድ፣ ቀንትድ፣ እምጥጘድ፣ ኽዝንድ ንየስ ያንድም ኽዝቪዙ ባኽልድ፣ ጅውነይዙ ፃጀድ፣ ምጝግስትዙ ስረትድ፣ ኽዝቪዙ በንትድ ጅመዝመ ዜመዝ ኻግርዝ የውም አልምዝ ወይሰነውዝ እኩስጘው እኩሰድ አጉረው የጝ።

ቅየን፣ ክርስትነ፣ ኽዝን አልሚል እጝቅ እጅርዙ አዕምሮድ፣ እዘንድ መራቐቊ ቀርዝዝ ምቸቊ አስጝጥዝመ ዜመንዝ እቀኽቭሪዙ ክፍልድ ናንድ ጝምቸይል አፅቭ ጅመተድ ጝ ሚስጥርድ አርቐው፣ ጝእዘንውድ ፊሰው ኰት ኻስቭጝ ቓምርጘኲ።

ወይትጘም አውን ፊርጡ አቒጝቀት አውን ተርጡ፣ አውን ምቸ ብዝጡ ይሽትጝ ኻይሽተቊ ቺተው ጅመዙ ይውት ፃየቊ እቅ ዊንⶔ። እንዛጊስም ላውድ
ቈለ ዲቀ ፊጣን፤ እጝቅ ጝት ግደርደው
ተምቤን ከረን ፊጣን ፤ እጝቅ ጝት ተምዘወ
ተገኘ ታደሰ ፤ ውርጘ ቀቫሸወ።
ይሽት አስጝዝሽተው ወይቱ እኹርሸተ ተገኘ ታደሰት ጉይነኩን።
ተገኘ ታደሰ 1910 ዓ.ስ ሳቁጠ ወረደ ወለህትል እኹርሽጝ ሊግዝጘጘድ ዊግሸኲ።
አዝማሪ ተገኘ ጝተ እኹርሽንድ አዝማሪየንዙ ጝነቊስ አቐነውድ ማሲንቈዙ (ዋጠዙ)፣ አስጘዙ፣ ዜመዙ አደረ አጛንስ ከቭኩ።
ኰሪዝ አርሽነይዙ ዚርፍዝ ውላቐነውዝ ጊቭርዝጘው ጊቭርትድ፣ እፍርዝጘው ቅም ፍጭርዙ ፃጀዝ ጝታግል ችጘው ዊንይሽም ወይቱ ጅውነይል የውም ኻግርዝጘድ አርቕሽተተ ፃቨውድ ግነ አዝማሪነይዙ( ጅመዙ) ጝተ ሰቪዝ የጝ። እንዝም ወይቱ ጅውነይዙ ባኽልድ ድበር ከርጠጘድ፣ ወይሽመንዙ አትረው ቅምንዙ ስረትድ የውም ኰሪዝ ዊነው ፖለቲከዝመ ነንትል ከርጝ ቈሽ ጅውነይል እትልጝጠ ቸለቊ ቀሰው ጭሰጭሰንዙ ችግሰዝመ ኽዝቪዙ በንትድ ቃውስጝ ልብትጝ ልብስጝኩⶔ።
ጝተ አስጘይስ ጉይናንድም፦
የዘጠኝ ዋግሽም ልጅ፤ አስረኛው እሱ
ሰጥ አርጎ ይገዛል፤ ዋግስዩም አድማሱ።
እርባማና ኹኖ፤ ወለህ ሲቀድስ
አጨደው ከመረው፤ ወለህ ላይ ሲደርስ የነውዝ ሀይሉቱ ጉለሽትድ ቓሊስኩ።
እንዝጘም፦ ሀገሬ ሰቆጣ፤ እድለኛ ናት
ሀገሬ ኮረም፤ እድለኛ ናት
ያለግምጃ፤ ሱሪ ሌላም አይገዛት
ይና ኻግርትል 1953 ፃቭሽተው ምጝግስትዙ ጊልብርኒዝም ጝተ መሰንቆ (ዋጠ)ድ ጣዝጛጙ፦
ሲወዱት የጠላ፤ ሲያምኑት የከዳ ሰው
በዚያው በሳልስቱ፤ ብድሩ ይድረሰው የነውዝ ኽዝቭድ ልብጠጘድ ጻቭጝኩጙ።
ተገኘ ታደሰ ቺተዝም ወይሽማኒዙ ቅምንዙ ስረትድ፤ ጉለሽትድ፤ ኽዝቭዝ ይውጘው ስፍረድ ፤ ኻቅንዙ ስነ እዘንድ፤ እሩነይዝ ይውጘው ስፍረይ ዝመ ዲግዝ ይውጘው ወየድ ጥውሸውዝ ጋልፀነው ቸልጝኩⶔ።

ድመሹ ተገኘ ታደሰ 1950 ዓ.ስ ኢትዮጵየቱ ዊርቀሹ ጅመዙ ኢንዱስትሪ ይሽተው ኰሪስ ኪርም 60፣70 እምተንዝ ቚጠ ጅመዙ አልሚል ውላቕጝ ኽዝቪዝ የውም ምጝግስትቱ በለኒል ጝተ መሰንቈዝመ ድመዝ አግልግለቊ ጅመዙ አደረ ጛይ።
ተገኘ ታደሰ ጅመተ ጭቚ አቒጝቀ፣ ዜመዙ ችጘተም ጛይ፣ ኻግሩ ሽሹደተም ጛይ።
ተገኘ ታደሰ አዝማሪ ነው ወይ፣
ምንሽሩን ይዞ አሻፈረኝ ባይ፤
የነውዝም ጅመዙ ቸልቲስ ከስጘ እጝቅ ዚርፍዝቅ ውርቚጠ ጅግነ ዊንጘጘድ ጅውነይዙ እኹርሸጥ ሚዝርድጛጙ ዊንጘጘድ ቃልዙ አስጘድ ልብሰኩ።
ተገኘ ታደሰቱ ጅምጥድ ንቕፀቊድ ቓልናንድ ባኽልዝመ ቀንትዙ አጝነ ጚ ጝተ አቒል ፃይጘው እፃድ ግነ ኽየው የጝ።
ዊትቊድ ቓለነው ቸልሸኩ።

“እንግዳ መጥቶብኝ የወለህ ማርያም ሰው፣ ያለ ጤፍ እንጀራ ያለ እርጎ ማይቀምስው”
ይኻግር ሳልፅቨ፤
ያንም በኑን ፃቨ፤
ቀኑ ቢሊሲግረ፤
ያንም ተጡን ክግረ፤
ይኻግር ፃግቭጂ ፤
አው ከሱ እንጎ’ጂ።
እንዛይ አስጝጥድም፦
” ኽዝቭድ ፃጀ ጉሪየ እጅር ኹርዙ ክቭርዝመ ቀንት ፃየው ተረው አቭንድ ኹ እፍጡ ተካው ኽዝቭ ፅበነውድ ሚሪያንድ የጝ” ይጘንድ ጋዜጠኘዝመ አስጘዙ ችጘተ ተሾመ ብርሃኑ ከማል ዊግትጝኩⶔ።
ጅመ ቈንቈዝመ ባኽልዙ ድበርድ ዲቈነውዝ እቅድ እፅቁፅቁሰው ኽየተ ቀንትዙ ዚወ የጝ።
ኽዝቪዙ በንትድ፣ ግድርድ፣ እምጥጘድ፣ ላብጠ ጽበነውዙ ቀንትድ አትርዘው፣ ትውፅውፀድ፣ ሲጘድ፣ ባኽልድ እንዝጘም ሩሔዙ ጋፅድ ጋልፀነው ቸለው ኽየው መሰሪ የጝ።
ጋዜጠኘዝመ ችጘተ ተሾመ ብርሃኑ ከማል ዊግትጘንድም ወይትል ኽዝቪዙ ዜመ ተከቊ ንቕፀዝ ጅምሸቊ አዝማሪ ተገኘ ታደሰቱ ጅምጥድ ፅብጘጘድ ዊግትጘኲ።
ፃቭጘው ፅንኸይዝም 300ስ ንየ አስጘጥ(ስንኘን) ላው ላው ጅመይስ ፊሰነው ቸልጘጘድ ዊግትጝ ወይትል ተገኘት ቲክነው ድመሹዝመ አዝማሪ ዊንየጘ ደድስጘኲ።
ኽይጠጘድ ብልቓጘዝ ጅምሸቁ አጛጙ ግሪጝሽም ጝተ እፃድ ወይት ሚሪሸውዝ ጛይ። ዲቁ ያንድም ኽምጣጘዝ ስረንስጝ ጅምጘቊም እኩⶔ። ተገኘ ታደሰ ጝታ ኪርመነ አቐው ቪዲዮዙ ክሊፕዝ ወይቱ ኽዝቭድ እጅር ቀነተዝመ ኪብርዘተ አቐነውድ ኻግርዝ ልብስጝኲⶔ።
ኰረም ከሰቆጣ አንድነው ግዛቱ፣
ሳየው ደስ ይለኛል ዋግሹም ያለበቱ፣
አበበች ሰቆጣ አበበች ኮረም፣
እንዲህ ስንዋደድ ሚችለን የለም፤ የነውዝ ጅምጝኲⶔ።
ቀንትድ ጋልፅጛንድ ቈሽ ወይትቑርድ ሚልከሽ፣ ቀንሸጥ አቐነውድ ተገኘ ታደሰ ቺተቺተቁ ጝታጅመኒል አስጝዝጝኩⶔ።
ሰቆጣ ከዋርካው ከጥላው አርፌ
ልቤን ጥየው መጣሁ ሳምባየን ታቅፌ።
አለቀይ በንዝተ፣ እድልቅ እትልተ፤
አለቀይ በንዝተ፣ አለቀይ ወናሽተ።

በጥራሪ አቀበት በብርብር ፀሐይ፣
አለም ጥላ ይዤ ልከተልሽ ወይ ይጝኲⶔ።

70 እምትዝ ንየ ተገኘ ታደሰ ጅመቊ ጅምጥድም ቺተዝ ቈሽ እን አልምዝ ቺትጘት እጝጎ ኽዝቪዙ ዜመዝመ አስጘ ተክጥዊል አሽ ቅየን ክርስትነል ጅምሽጝሽም ንቕፀው ውሸብለድቅ ተገኘ ታደሰቱ ጅምጥ አቕጘጘድ አርቓቊም።
እኔን ቈሽ ኰሪዝ ዊነው ቴክኖሎጂዙ እጅጝትድ ቓሊሰው የጝ።
ነንቱ ኰሪዝጘድ ሙዚቀዙ መሰሪዝ ሲሪሽ፣ ዚምኑ ቴክኖሎጂ አርውሸነው ዊናን ተገኘ ታደሰ ንቕፀው አልበምዙ ወነ አጥጘ ዊንጙ።

ዜመዙ አደረ ቅዱስ ያሬድትጘ ተገኘ ታደሰም መሰንቆዝመ ድመዙ አደረ ዊነቁ አቓንድ ጝታ ጅመዝመ አስጝጥድ አየው ወይትቚሪዝ ኻግርሸንቱ ጅመዙ ቀንት ፃየቊ ውሸብሊዝ ጝተ ሚ ብዘነ አጠ ቸልጠ ዊኑ። አቕሽም ጝታ ቸልቲስ ጌታወይ ወዳጅ ስመ ወንድሙ አማረት ተከቁ መሰንቆዙ አደርጥድ ተርጛንስ ጉግ ብዝጝኲⶔ።
ኽምጢዙ ጅመድ አርቕሽትጝጠጘድ ሚረ ብዝጘጘም ዊግሸኲ። ተገኘ ግርየ እግዝጝ ፍየቊ ጅመዙ ደጘ፤ አስጘዙ አይር፤ ፈራቐው እዘንዝመ ባኽሪ ጉርየ ዊንጘጘ ግርቅድ ጝታቕመ ጝታ ሰቭድ ዊግተቊ ጛይ።
ነንም ታፈረ ሰለፍ፣ ይግዛው በላይ፣ ኑርአዲስት ተከቊ ዊትቊ ብልኸን ውሸብልም ተገኘ ታደሰቱ ጅምጥዝ ጝተ ሚድ ጅስጝኩⶔ። ቀንትዝመ አርቕትም ችጝጝኩⶔ።

እንዝም የጝ ጋዜጠኘዝመ ችጘተ ተሾመ ብርሃኑ ከማል
“ተገኘ ታደሰ መሰንቆዙ አደረ ጭቑ አየውም ዚምን ከረተ ጅመተቅ የጝ” ይጘውድ።
ኽምጢዙ ጅመዙ ኢንዱስትሪድ ሊግዘነው ኪርመውድ ሚሊኒየምዝ አቐነውድ ጉይሽትሽም ወይቱ ባኽልድ፣ ሲጘድ፣ ትውጽውጸድ ፣ ፃጀድ፣ ኽምጥድ ኻግርስ ይውጘው ሩሔዝመ ቓሊስጘው ጅግንትድ መሰንቆዙ አደረድ ተገኘ ታደሰ ወይትል ጭቑ አቒጝቀት አዲስ አበበ ገነተ ልዑል ጝነ ምጝግስቲል አሽ ዲቁ ያንድ አስመራት ጝታ ሰቪዝ እግዝግዝጝኩⶔ።

ዚምነንዝ ኽዝቪዙ አውትነይድ ኻይሰናንስ ሽሹድጝ ጝተ ሩሔድ ይወነዊል አሽ መስዋት ኪፍለቊ ይና አቅልድ አስክዘነውዝ ኪብርዘነው ጥውሸኩ።
ምላሰንድም ጛይ ሰራሽጝ፣ ሽሹድጝ ኪብርዝጘይ ኻግርት ይን ፅብናንስ አገነድ ችጝንኩኑን። ኽየው ሰቭ ስራሽጝ ዲቈቁ አቅልድ ነንቱ ኹሪዝ ግርቭ አቐነዊስ ዲቁ ጅውነይዙ ኽዝቭድ ጝ አውትነይድ ኻይስ፣ ጝባኽልድ ጥውሸውዝ አርቕ ላጢዝ አርቒሰናንስ አገነድ ችጝኩ።

አቓንስቅም ፅበው ኹርድም ጝ አቅሊስ ለምረው ለወንትድ አትርዘነው አቅሊዙ ባኽልድ፣ ጥቨቭዝመ ሲጘድ ተረው ኹሪዝ ከሰናንስ ጝቕምቱ ዚምኒዝ ሲጘ ሰራሸነው ጥውሸኲ።

ይነ አቅሊስ ችጝነው ክብርድ፣ ሲጘድ፣ ጥቨቭዙ ፊሊየድ ቲክንን ሲጘ ሰራሸነው ጚ፣ ሲነ ሲነ ዊግትናጙ ፅብነቅ ኹር አቐነው ጥውሻውም። እኔንም ኪርመውድ ይነ አቅሊዙ ሰቭድ ኪብርዝን ውላቕነው ዚርፊል እጝቅ አርውሽናጙ ፊርናንድ የጝ።

ሳምራዊት ግርማይ

ሲን 15/2018