ወይቱ ማዕድን ፃጀዝመ አምርቱ ምነነድ!

ኢትዮጵየቱ ኢኮኖሚው ሊግዝቲል ማዕድንዙ አድለ ኢኮኖሚል አጉረው ችጘር ፃይጠ ፃቨናንስ ልቕረ ፃቭሽተው ኰርዝ፣ ወይ ኽምረ ብሔረእቅ ጭሰጭሰን ችጝሸው ፍጥሩ ፃጀድ ኽየው ምነነ ፃይኲ።

ጂኦሎጂዝመ ዩኒቨርሲቲዙ መየጒጥዝ ፃቭሽተቁ ፅንኸንጥድ ወይኽምረ 21ዝ ንየ ማዕድንዙ አይንተ አቅቭረይ ኢትዮጵየቱ ጭቭረው ፃጀዙ ማዕኸል ጚ።

ቺተዝ ቈሽ ኻግሪዝጘድ ወይትል ጭቚ ችጝሸው ሄማታይት (Hematite) አጭነዙ ማዕድን ኻግር አቅቨ ተግዝ አጉረው ምፅነዝመ ዊርተ ፃየው አቐነውድ ሚሪሸው አቓንድ ጊቭርቲዝጎ ጥወናንስ ልቕረ ጻቭሽታጙ አቐነውድ ማዕድን ቃወነይዙ ዲቈተ አት አበባው መኮነን ዊግትጝኩⶔ።

ወይኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰን ማዕድን ቃወነዙ ዲቈተ አት አበባው መኮነን “ፅንኸዝ ደድሽተቊ 21ስ ንየ ማዕድንዙ አይንተኒስ ቺተዝ ቈሽ ሳቁጠ ወረደዝመ ዝቛለ ወረደይል ችጝሸው ሄማታይት (Hematite) አጭነዙ ማዕድንዙ ፃጀድ ዊርተዝም ንቕፀዝም ኢትዮጵየትል ቃውሰተድ የጝ። ነንቱ ኰሪዝ አኰ እምትዙ ኻለይዝ አክንወናንስ ቃውሰ አስልሽትዙ ሰቭድ ቃውሰተ ኻለይ ፃቭሽት ጣቅዝ ጊቭርቲዝጎ ጥወናንስ ሰራሽናጙ የጝ። ፍቃድ ፊሰቊ ኩባንየንድ ስፍረ ለምርጝ ጥወር እቻይስጛⶔ ችጝሽጘኩ”ይጝኩⶔ።

ነንቱ ኰሪዝ ጋዝጊቭለ ወረደ ግራናይት፣ አብርገሌ ግራናይትዝመ ሲሊካ ሳንድ ተከቊ ማዕድነንድ ጊቭርዘናንስ ፃጀጒይጥ ኽጉ ፍቃድ ፊስጝ ሳቁጠ ኻትመይል ጊቭርዘነ ስፍረ ለምርጝ ተሚሰቊ ማሽነንዝመ ጥወረን እቻይሰነውዙ ሰቪል ችጝሽጘኩ። ውርም እኮ ፃጀጒጥድ ዊትረነውዝመ ፃጀድ ፅንኸዝ ደድሰነውዙ ሰቭድ ጥውሸውዝ ሰራሽታጙ አቕሽም ጭሰጭሰኒስ አቅምዝ ንየ አቐቊ ገባን ፋጥርሽጝኩⶔ።

“ፃጀጒይጥ ጝተ ፃጀዝመ አርቕትድ ፃይጝ ጥውጛንስ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰንድ ቸለው አቅሚዝቅ ልቕረ ፃቫጙ የጝ። አቕሽም ማዕድንድ ፊሰነውዙ ሰቭድ አጉረው ኤሌክትሪክዙ ኻይል፣ አቚዙ አልስንዝመ ተግድ ኻየው ጉግዙ ሲሪዩ እፍርት ተምዘኲ”ይጘኩ።

እን ዳቕሽትየው ፍጥሩ ፃጀድ እቻቐውዝ ጊቭርቲዝጎ ጥውን ዊርቀሹ አገነይዝጎ ላውጠነው ጋብዝ ጭሰጭሰኒል ነንም ትኩርት በነቊ ሲሪዩ እፍርተንዙ ቢተንጥ እኩⶔ።

ኻውየተዙ፣ አቑዝመ ጒግዙ ሲሪዩ እፍርተንድ ደርሰውዝ እቻይሽትጥጘ ጥውሸኩ።

ወይቱ ማዕድንድ ጅውነይዝ ጭቑ አቒጝቀት ኻግርሸንስ አጉረው ኢኮኖሚዙ ንየትነይድ ነሰው አቐነውድ አርቕሽተኩ።

ክልልዝመ ፌዴራልዙ ምጝግስት እንዛይ ሲሪዩ እፍርተንድ እሩዝጝ ወይቱ ማዕድንድ ጅውነይዝ ጭቑ አቒጝቀት ኻግርሸንስ አጉረው ኢኮኖሚዙ ንየትነይ ደድሰነው ተሚሰው አቐነውድ ሚዝረንጥድ ሚሪጘኲ።

ጭሰጭሰን ጋብዝ ፃጀ ጒይጥ ጥውጝ እፍርዝጛንስ ምችዘናንስ ልቕረ ፃቭጝኩⶔ። እን አጉረው ኢኮኖሚዙ ፍልፍለ ወይቱ ማዕድንድ ጝልኩድ እፅቁጝ ፃየቊ
ኻውየተዙ፣ አቑዝመ ትራንስፖርት ሲሪዩ እፍርተንዙ ቢተንጥድ ክልልዝመ ፌዴራልዙ ምጝግስት ከስ ቓልጠ ተሚሳውም።

ሙየጒይጥ ማኽርጘንድ ወይትል ችጝሸቊ አውማው ማዕድነንድ ጭሰጭሰኒዙ እቀኽቭሪዝ ጭቑ አቒጝቀት ኢትዮጵየቱ ቢዘ ኻግር ምንዝረዙ ተምዝትድ ከቭሰነዊስ ከስጘ ኻግሩ ኢኮኖሚዙ ንየትነይዝ አጉረው እኩሰ እኩሰነውዙ አቅም ፃየቊ ጛይ። ሲሪዩ እፍርታንድ እቻይሽትጝ ማዕድነንድ እቻቐውዝ እፍርደነው ቸልጛን ኢትዮጵየ እኒስ ሚቅ ችጝረቊ ጥወሪስ ንየ አጉረው ጥወር ወይቲስ ችጘነው ቸልድረው አገነድ ፈራቐው አቐነውድም የጝ ሚሪየውድ።

አት አበባውም “ወይቱ ማዕድን ፃጀድ ወይቱ ጭቚ አቒጝቀት እጝቅ ኢትዮጲቁዙ ፃጀ የጝ። ኢትዮጵየ ቢዘቱ ምንዝረዙ እጅጝትድ ቓቭዝራንስመ አጭነዝመ ኲነዙ ኢንዱስትሪየንድ ሊጊሰናንስ ወይት ጥውሸውዝ አሩሽተ ጥውሸኩ። ሲሪዩ እፍርትዙ ዋቕረድ እኪተውዜ ኻግርሸን እን ጅውነይስ ችጝረው ጥወርድ ኢኮኖሚዙ ጝር አቅምድ አጉረው ተግዝ ላውጠው የጝ”ይጝኩⶔ።

ጥቅለዝ ወይትል ፅበው ማዕድንዙ ፃጀድ ኻግርሸንቱ ኢንዱስትሪዙ ከረከርንድ ቃልጥፍዘናንስ አጉረው አቅም ፃየው አቐነዊዝ ሚሪሸቊ ፌዴራልዝመ ክልልዙ ምጝግስትዙ አካለን ሲሪዩ እፍርትዙ ዋቕረንጥድ ቃውሰትነይዝ እክስጝ ኻግርሸን ፃጀይስ አሩሽተ ጥውሸው ጒደነ ፋጥረነው ጝታጊስ ኻይሽተው የጝ። ይና ኻግርቱ ኢኮኖሚዙ ንየትነይድ ደድሰናንስ ኢትዮጵየ ወይቱ ጅውነድ ጥውሸውዝ አሩሽተ ጥውሸኲ!!

ሳምራዊት ግርማይ

መስከረም 30/2019