ፖሊዮዙ ክትቫት ፅውዘ ማኽተነውዙ አቅምድ ሊጊሰነውዝ መልቁ እፈርዙ ቕጅወዝመ ተከቁ አካልዙ ቘጨድ ማኽተኩ። ክርጘዙ ምፅነድም ቃፅቨኩ።
ኻግር አቅቨ ተግዝ ግንቭት 2018 ዓ.ስ ሸወትረ ጅልወ ፖሊዮ ክትባትዙ ዝምረ ሚስኩርም 30 ኪርም ጥቅምት ሻቘ አሽ ሲዘ ቲክንክነ ግርቅዝ ጻጝሽትኩ። ጝታ እድምድ 10 እምትስ ሳ ዊኑ ክልሊዝ 3.5 ሚሊዮንዙ ንየ መልቁ ኪትቭሰናንስ ኻሊሽት ሽልሜዙ ማኽተነ ክትቫት ይውሽተጘ የጝ ብላ ክልል ትኽነ ቢሮድ ፊሰው ሚዝረድ ቓሊሰውድ።
እን አምረይዝ ጝታ እድምድ ፃይጨ እርፊስ ኪርም አኰ እምት አቐቊ እንቅም ክልሊዙ ጅውንጢል ሻቘ ነቊጠ አኮ ሚሊዮን መልቁ እፈሪዝ ክትቫትድ ይወናንስ ኻለይ ፃይሽት ዝምረ ኪርምሽኩ። ወይ ኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰኒልም 101 ሽኽዝ ንየ መልቁ ኪትቭሰናንስ ሰራሸኩ። ጻግቭጂ ወረደም 12 ሽኽዝ 700 እፈር ኪትቭሰናንስ ኻለይ ፃይኩ።
ሽልሜ ከረከረተዝመ ቫይረስዝ ተረው ፅውዘ የጝ። ፅውዘድ ኻይሉ ቕጅወዝመ ክርጘም ቲክንዘው የጝ።ንቕፀዝ ከረከረውድ ሽልሜ እትለነዊዝ በውግ 4-5 ግርቂል አሽ የጝ።
ንጭቱ ይና ጽፈሽዝም ወይ ኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰን ጻግቭጂ ወረደ 01 ቀቨሌ ጻተ ኻትመይል ክትቫቲዝመ ፅውዘይል እቀ ኽቭሪዙ ልብትንድ ውር ተከጘ አንቭቭስነ ቀኑን።
ሽልሜዙ ክትቫት ንቕፀውዝ ሻቘ እምቲዝ ሊን ኪትቭሽየቁ መልቁ እፈሪዙ እግዘድ ቈሻንድ፤ እንዝጘም ሽልሜዙ ፅውዘድ ኻግርሸንትል ፍራትዝ እትላንድ ኻግር አቅቨ ዝምረ ፃቨነውዝ ክትቫትድ ፃቭሽተኩ።
“ሽልሜዝ ጭቑ አይንቀት አርፈ ጨቨቅ መልቊዝ ይውሽተቁ ክትቫተን እኩጙ፤ እቀ ኽቭርድም ጒስጒሽተነዊስ ፍ ጝቕመ ቃፅርሸው ኰሪዝ ኪትቭሰኩ። እን ቓሊሰነድ ቕየ ፃቭሽት ሽልሜዙ ክትቫት ይውሽትጠ አቐጘ ፃቭሽተነውድ ቲክን እንቅም ሙየ ጉይጥድ ችጝሽጘው ስፍረይል ተረነዊዝ ሊግዘው ሰት ቲረ ኻያጙ የጝ” የቁድ ጻተ ኻትመዙ ፅበተ አለምነሽ ወልዴ ጛይ።
“ሽልሜዙ ፅውዘ እቀጘ ኻቨረዝመ ንቕፀቁድ ክርጘዝ ፃቨው ሽወ የጝ። ቃውሰቁ እምተኒዝ እቀ ኽቭሪዙ ልብትንድ ሳስ የው ዊኑ፤ ምጝግስትም አቕሽ እን ጥላይዙ ትንዝንድ እድቑጠም ፈራቐውዝ ትንዛጙ ዊንየውም። እንም አቐነዊዝ ንቕፀቁ መልቁ እፈር ክርጘዝ ብንኩኑን። ነንቱ ኰሪዝ ግነ ክርጘ እዳዘነው ቸልሸቅ ይሽም ፅውዘድ ማኽተናንስ ቸልሰው አቕንቲል የጝ ፅብነውድ” የቁድ ቈሽ ላየ ዊግስነቊ ጻተ ኻትመዙ ጽበተ ዊዝር ንግስት ሞገስ ጛይ።
መልቁ ምቸ ብዝጝ ቕጅወይዙ አቕንትድ ዊግታቁ አቐነዊዝ ኲየን እቀጘ ሚከረዝ አጋልሽትረይ አቐጘ ጉየቁድ ዊዝር ንግስት ኲየን አውንቲስም ዲቈውዝ ጨጝቅሽረዊዝመ እምጥጝረውድ ጝርቑሪዙ ዳኽንነይዝ አቐነውድ የጝ ዊግትጘውድ።
“ክትቫትድ ቃውስን ይናቑሪዝ ይውሽትጠ ፃቨነውድ ቈሽ ሲቅሽኒዝ ናፀ አናንስመ ይናቑሪዙ ትኽነድ እቻቐው አጠጘድ ፃቨኩ”ይጛንድም ዊዝር ንግስት ጝታ ኻሰቭድ ቢንስጝኩጙ።
እቀ ኽቭርድ ሽልሜዙ ኽክምነ ፅውዘድ ወስሰኩ የው ቓለድ ላውጥሻጙ ኰሪዝ ኪትቭሰነውዙ ባኽልድ ሊግዛጙ ተረነውድ ጻተ ኻተመዙ ትኽነ ኤክስቴንሽን ሙየ ጉርየ ካሱ ወልደ ሰንበት ጝታ ቓለይዝ አድልጝኩጙ።
“ይና ሰቭድ ቃውስን ማኽተነዊል ሲርየ ፃቨው አቐነዊዝ ጊዝ ጨቨቅ እቀ ኽቭርድ አኽቭሸው አጋሊዝቅ ትኽነዙ ክንድጝ ይወነዊስ ከስጘ ጝንዝ ጝን ለውርደነውዙ አፅቨም ፃይነቅ የጝ” ይጝኩጙ።
2019 በጀትዙ አምረይዝ ጣይትንዝ ምላሰን ክትባትዙ ዝምረድ ጻጝዘነው ቸልየቊ አቐጘ ጉየቁድ ዊዝር ካሱ ጝታ ቀበሌይዝጘ 2018 ዓ.ስ አሰነይስ ኪርም 2019 ዓ.ስ ቑርቲል አሽ 141 መልቁ እፈር ኪትቭጘጘ ጉይጝኩጙ።
ክትቫትድ ጝታ እድምድ 45 ግርቅዝ ኪርም ላው አምረይል አሽ ይውሽተው አቓንድ፤ሽልሜዙ ክትቫት ቈሽ ፃይጨ እርፊስ ኪርም ላው አምረዝመ ሻቘ እርፊል አሽ ፅበቊ እፈሪዝ ይውሽትኩ።
ንቕፀቁ ክትቫተን ፅውዘድ ማኽተነው ቸልሸቁ ፅውዘንድ ኪትቭሸነው ቸለቅ የነዊዝ ጭቑ እቅ አካልዙ ቘጨዝመ ክርጘዝ አጋልሽትጛንድ ቓልሽተኩ። ተክዘ ሽልሜዙ ክትቫት ሊን ፊሰቁ እቂስ 85 ላይስ ፅውዘ ማኽተነው አቅም ፃየቁ አጛንድ፤ ሊጘትረ ክትቫት ፊሰቁድ ቈሽ 95 ላይስ ንየ ማኽተነውዙ ቸልት ፃየቁ ጛይ፤ አነ ጚ 100% ፅውዘ ማኽተው ክትቫት ግነ እጀውም።
ሽልሜዙ ክትቫቲስ ጋብዝ ጋብ ላጥ ቈሽተተ ትኽነዙ አግልግለን ይውሽተቁ አጘጘ ጉየቁድ ዊዝር ካሡ ፤እንዝም ሲርየ ጝታ እድምድ ላው አምረይስ ኪርም አኰ እምት አቐቊ ክትቫት ኪርምየቁዝመ ኪርምጝ ቀቨቁ መልቁ እፈሪዝም ይውሽታጙ አቐነውድ እንዝጘም ጝታ እድምድ ላው አምረዝ ሳ አቐቊዝ ገሬኑ ክትቫትዙ አፅቨ ይውሽተጘም ደድስጘኩ።
አኰ እምትዝ ሳ ፅዊተቁድ ቺዘነውዝመ ትኽነዙ ችብረንጢዝጐ ኽክምነ እፃቐነው ሰቭም አክንውሸጘ፤ ፍጥሩ ኪፍርዝመ ላንቀዙ ባይትንዝ አጋልሽትጝ እኹርሸቁ፤ ፋጥርሽንዝ ጠማም ልኩ ፃይጝ እኹርሸቁ እፈርድም ቺዘነውዝ ኽክምነ ችጛንስም ፃቭሽተው አቐጘ ትኽነ ሚኒስቴር ፊሰው ሚዝረድ ቓሊሰኩ።
ጝታ እድምድ አኰ እምቲዝ ሳ አቐቊ መልቁ፣ ጊዙረቁዝመ ኒቭሰቁ ኩየንጣን፣ደርሰው ኹረዙ እጅጝት ቺዘነውዙ ሰቭም አክኑሸኩ። ቫይታሚን ኤዙ ጠብተ፣ አጉለዙ አልተተ ኽፀዙ ጥላ ይወነው፣ እኹርኒጅቅ ፃየፃይሽተው ፊስቱላ (ጫ፣ ድኽረ፣ ዊንም ሊጘድቅ እግዝግዘነውዙ ችግሰ ) ዝመ ማኽፀንዙ ፈነው አጋልዘቁ ኲየንጣንድ ቺዘነውዝመ ምርመረ ፃቭሽተው አቐጘም ብላ ክልል ትኽነ ቢሮድ ፊሰው ሚዝረድ ቓሊሰኩ።
ፅውዘድ እትለት እግርገ ወረጘ ፃቭሽትጠ ጡሸኩ? የው ዋቕረይዝ ፅዊተቁ እፈር ጅውነይል ችጝሸው ትኽነዙ ችብረይል ፊሰነውዝ ኽክምነዝመ ምኽር ችጝጥጘ ጡሸጘ የጝ ሙየ ጉርየሸን ጉይጘውድ።
ቲክንዝንም ሽልሜዙ ፅውዘ ባኽሉ ጉግዝ ኻክመነው ቸልሸኩመ? የው ዋቕረ አልስነዊዝም ሽልሜዙ ፅውዘ ቫይረስ አቐነዊዝ ባኽሉ ጉግዝ ኻክመነው ቸልሻው አቐጘ ሚርይጝ፤ ክንሸው ዲዝጝትዝ “አለሞቼ” ይሽታጙ አቑ እቓራይጘጘ ፃቨነውዝ ወሰው እልዙ ቕጅወዝ አጋልሽትጝጠ ፃቨነው አቕንቲዝ ተንሽጝጠ ጡሸጘም ሙየ ጉርየሸን ኻስቭዝጝኩጙ።
ወረደይዙ ትኽነ ጽ/ጝንዙ ዲቈተ አት መኳንንት ጣምተው ፖሊዮዙ ቫይረስዝ ምላሰን ተረውዝመ እፈር መልቊል ቓደነው ቸላው አካልዙ ቘጨ የውም ሩሄ ዲቈነው ቲክንዝጠ ቸለው አውግረው ከረከረተ ጽውዘ አቐነዊዝ እን ኻደገድ ቃውስን ማኽተናንስ ዝምረድ ዊስነተ እኩሰ ጽየው የጝ ይጝኩጙ።
ጽውዘድ ጥላ እጀው አቕሽም ክትቫትዝ እቻቐውዝ እቻቐው ጊግቨነው ቸልሸው አቐነውድ ኻስቭዝጝ ክትባትድ ወረደይል ችጝሸቊ መልቊዝቅ ችጝሽተተ ጻቨናንስ ቸልሰቊ በንዘተ እጅርዙ ኻይልዝመ ኽክምነዝቊ ጐዘመዘ ቃውሰዝ እቻቐነውድ ጋልጸቊድ ትኽነ ጽ/ጝንዙ ዲቈተ አት መኳንንት ትኽነዝቊ ሙየ ጒይጢዝመ ትኽነ ኤክስቴንሽን ሙየ ጒይጥ ተገተግሽተው ሚልኪዝ ጝን ጨቨቅ ፍልውልውጛጙ ክትባትድ ሲዘ ጅሉዘዝ ይውጛጙ አቐጘ አርቒስጝኩጙ።
አሰነይዝም ዲቈተድ ወረደይል ችጝሸቊ እኹረጥ ዊንም ሊጊሰጥ ትኽነዝቊ ሙየ ጒይጥ ጝታ ጝኒዝጐ ተርጘው ኮሪዝ በንሽተተ ከቨድቅ ጻቨነውዝ ጝታቑርድ እንቅትቅ ኪትቭሰነውዝ እፈርትነይ ልምሸ ጽውዘይስ ቓዝጛንስ ጭጝን ዲቈ ዲቁስጝኩጘ።
ነንቱ ሰቲዝ ይውሽተው ክትቫትድ ሽልሜይስ ከስጘ ንቕፀቁ ክትቫተንዝመ ምርመረ ፃቭሽተው አቐነዊዝ እንቅም እቀ ኽቭርዙ ክፍላን ቲክንክንጝ አሩሽጝጠ ጡሸኩ ይነ እፃ የጝ። ዲግ አጥን።
አማልማል ተድላ
ጥቅምቱ 30/2019
