ዲግ የነት ኽምዘ ፋጥርሺጝቀት ፅበነው የነት አቒጝቀት ፋጥርሸው ቺተንድ ጥወጥውሽተነውዝ እክሰነው የነት የጝ። ” ላብጠ ፅብጘውዜ አካልዝመ አካልዝም ገጫሽጘኩ ” ይጘኩ ኽየቍድ። አቓንስቅም ቅርሸው ገቨ ፋጥርሻንድ ቸልሸው አቅሚዝቅ ዊገዊግሸነውዝ እክሰነው ጚ ፋጥርሸው ችግሰድ ኻይልዝ እክሰናንስ ሚኩረነው ኪሰረ ጚ ትርፍ እጀውም። ኽምዘይስ ፍየው እቀ ኽቭር ቈሽ ስነ እዘንዙ ኽምዘዝ አጋልሽተው አቐጘ የጝ አምንሽተውድ።
ኢትዮጵየቱ ሲጘይዝ ፋጥርሽጝ ዊነቍ ኽምዝጥድ ላየ ኽምዘዝ ፃቨው ገቨ እኹርጝ ዲቍጛንድ የጝ ቓልሽተውድ። እንዝም ማጥን የጝ ብሪታንያቱ ዴቨሎፕመንታል ኢኮኖሚክስ ፕሮፌሰር ሰር ፖውል ኮሊር “ድኽ ኻግራንድ ጝታ ድኽቲዝ ቃፅልጛንስ ፃቨቍ እፍርትዝቍ ፅውርጥስ ማኽሊስ ላውድ ጣይትን (ኽምዘ) የጝ” የነውዝ ጋልፅጘውድ። ፕሮፌሰርድ ይጘጘድ ጛስጛይቱ ኽምዘድ ላው ኻግር አጉረው ኢኮኖሚ ብጠ ፃቨነውዝ ችግሰል ማለነዊስም ዲቍ ኽምዘድ ሊግዛጙ ፊር፣ ኽምዘይስ አርወ ችጘቍ እቂዙ እግዘድም ቈሻጙ ፊር ኻግርሸንት ላየ ኽምዘዝ አጋልሽትራንስ ሚረ ብዘቍ እቅድ የጝ ንቕፅጛጙ ፊርጘውድ። ይና ኻግር ኢትዮጵየትልም ነን ቓልሽታጙ ፅበው እማንድ እኔን የጝ።
ብላ ክልልድ ጛስጛይቱ ኽምዘል ጥወት ሊጘ እምትዝ ንየ እጊስኩ። ፋጥርሸው ኽምዘይዝ ክልልድ እፍርትዝም አነ ኢኮኖሚዝ እግርገ እዳቓንድ ጚ ቲርፍዛንድም ቓልሽትየው። ኢኮኖሚዝ እግርገ እዳቑ ይናንድ እድወ ክልሊዙ ኽዝቭድ የነት እጚ ኽምዘድ ቓፅቕፃየጘድ ኻሊጝ ሰራሸቍ ዊትቍ ጛልቍ እቅድ ፃጅትየቍም የነት ግነ አየውም። እንዳይ ኽምዘ ኻስቭጝ ቲግቭረቁ ድቑዘቍ እቅድ ጝታ ወንጀልድ ሺፍነናንስ፣ ጝታ ፃጀ ችጘነ ፍልፍለድም ይዛየጘድ ጝታ ብሔርድ ናፀ ፊሰቍ ተክጝ፣ ልብትየው ውሸብለድ ጒሰጕስጝ ኽምዘይል ድወነውዝ ፈራቐው ኽዝቭድ ችግሰል ማልጘኩ። ብላ ክልሊል ነንቱ ሰቲዝ አቓጙ ፅበው እማንድም እኔን የጝ።
ምጝግስት አርቒጝቀት ተኩዝ ጥወቍ ዊግንድ ጝታጝን ዋጥርጝ ዲግዙ ፅብን ፅብጛንስ ደግምግመዝ ጭጝን አልሳንድ ወይሽተኩ። አልተው ዲግዙ ጭጝንድ ለምርጝ ዋጥረነውዝ ጝታቕመነስም አነ ጝታ ጅውነይዝ ዲግ ፋጥረቍ ዊግንድ ፃይጝ ፍጝ ዊንጘው ቲግቭርድ ቀርሸውዝመ ልክ አየው አቐነውድ የጝ ዊግትጘውድ። ወይ ኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰን ዝቛለ ወረደይል ጝቕመት አዴን ያጙ ጭጘው ከምሸው ኻይሊል ስረንድጝ ዊንጝ ዋጥረቍ ዊግንድም እን እማንድ የጝ ደድስጘውድ።
አት ወለላው ታዘዘ ወይ ኽምረ ብሔረእቅ ጭሰጭሰን ዝቛለ ወረደ ቅዳሚት ቓም ቀበሌዙ ጽበተ የጝ። ላው ዓምረዝ በውግ ጻምጥዙ ትከቨ ዝመ አየው ኽነዝ ትክቭሽ አዴንቱ ጓነድ ስረንትድ ዊነነውድ አስክዘኩ።
”ነንቱ ሰቲዝ ጣይትንዙ ኻቨርትድ ልብጣንስቅ ምጝግስት አልሰው ዲግዙ ጭጝንድ ለምጥ ስልጠነ ፊሰነውዝ ቢድለው ይዊግንድ ስቑርት ዋቕር ዲግዝ ጽበነው ኪርምኩን” የውኩ።
ምጝግስቲስ ችጘው ጊንዝቭዙ ከቨድ ኒግርኒል ግሪሰነውዝ ቺዘው ልውጠል ጽበጘ ጋልጸውድ ውሸብለድ ነንቱ ጊዝዝ “ፍጭር ጅቨነውዝ ፍርዝንዙ ሰቭ፣ ጫረ ተራንስቅ ይአቅሊስ ችጘው ችዝጝድ ጒዘነውል ውላቐነውዝ ይቕመነቲስ ዲቍ ላጥ ውሸብልም ይጘ ሰቪዝጐ ውላጛንስ ማኽራጙ የጝ ” የው አቓንድ ፣ እኔንቅ አጠ ቸለውድ ዲግ ፅበነዊዝ አቓንስቅ አውማው አርቕም አነ አርቒጝቀት አጭነ ጕይ ቢዘ ፈው አካልድቅ ምጝግሥት አልሰው ዲግዙ ጭጝንድ ለምር ጝጝንትጎ ዋጥርጠጘድም ኻስቭዝኩ።
ላየ ቓለ ነየተድ ውሸቭለ አትክልት አለሙ ይሽተው አቓንድ እኒስ ሚቅ ቺተ ኻይልዙ ከምሸተ ዊነጘዝመ ቀርሸው ኻሰቭዝ ፋኖቱ ከምሸተ ዊነው አቓንድ ነንቱ ሰቲዝ ምጝግስት ጻቨው ጭጝንድ ለምር ጝፅብንድም ጽጽቀ ኻትመይል ጻቭኩ። ነን ድቍሽታጙ ፅበው ሲጘድ እማንቱ ብሄሩ ሲጘ አቒጝቀት ጛልቍ እቅ ጝታ ብሄርዙ ፖለቲከ በንድ ሩዘናንስ ፋጥርጘው ቀርሸው ሲጘ አቐነውድ ጋልፅ “እኔን ቀርሸው ሲጘ ሲጝዝንድ ነንትውድ ጭቑ አቒጝቀ እገረ ኹርድቅ ጨቀው የጝ” የነውዝ ጝሰጋቕንድ እቑርኩ።
ውሸብለድ ቈሸነውዝም” አምርስ ነን ዲቍትነይ ፊስነ ጡሸኩ” የው አቓንድ ንጭቱ በንድ እጅጝዝ ሩዘናንስ ይሽት ዊነውድ ዊንየዊዝ ቲኪን ዊግተነው ፈንድ ኻደገ አቐነውድ ዘስክረነው ጡሻውም የነውዝ ኻስቭዝኩ።
ውሸብለ አትክልት አለሙ እኒስሚቅ ቀርሸው ኻሠቭዝ ምላሰን በረኸይል ጥው ዊነው አቓንድ ነን ምጝግስት ጻቨው ጭጝንድ ለምረነውዝ ዋጥር ጝጅውነይዙ ጻውተድ ኻይሰነዊል ችጝሸው ውሸቭለ የጝ።” ይፊጠው ጒደነድ ቀርሸው አቐነዊስም ከስጘ ይጽንጅቅ የጝ ሹሹደርድ ገበድም ጛልቊዙ ስልጣኒስ ጚ ኻግርቱ አርወዝ አየውም ያን ከምጭ ይዝንት ቅው አሩሸው ገቨ እጅቀርም” የነውዝ ዋርዘው ውሸቭለድ ላጥ ጝጻምጥድም ጝታ ቀተይስ ክንድጝ ፊስጝ ይውሽትጘው አገነድ ጝጘ አሩሽጝጥጘ ማጥን ማኽረኩ።
ጻውተዙ ኻይልድ ኻይማኖትዙ አቅልጅቅ፣ ኻግሩ ሽመቅልጅቅ፣ ጽበጥጅቅ የውም ውሸብሊጅቅ ጻቭሽተው ዲግዙ ምኽርኽረድ ፈን ፃየው አቐጘድ ጋልፀቍድ ቈሽ ዝቛለ ወረደይዙ ዲግ ዝመ ጻውተ ጽፈሽ ጝንዙ ዲቈተ አኩርጝን ኻልቀ ካሴ ወልዴ ወረደ ደረጀዝ “አርቭዝ ላጝጠ አዴንስመ ፋኖትቁ ከምሸጥ ኻይለን ንጭቱ ዓምረይዝ ዲግዙ ጭጝንድ ለምርጝ ጥወነው ቸልጝኩጙ” የቍ አጛንድ ምጝግስትድ አምንጝ ተረቍ ዊግኒዝ በንዘው ስልጠነድ ይወነውዝ፣ ከቨም ፃቨነውዝ እርጋቐው ገረዱ ፅብን ፅብጛንስ ቸልሰነውድም የጝ ዊግትጘውድ።
አኩርጝን ኻልቀ ካሴ ወልዴ ፃየፃይሰነውዝ “ኻግር ሊግዝተ፣ እቀ ኽቭርድም እፍርትዙ አሩሸተ አጠ በነው አውማው አካልድቅ ቃውስሰውድ ዲግድ የጝ” የቍ አጛንድ እኒስ ቢዘ ጣይትንዝ ድሊስን ፃቭ ኻግር ቃወኩን ይን ኻስቨነውድ እን አድለ ዚምኒዝ ማፅናው እግርገ እዳቐው ኻስቭንዝመ ፋጥርሸው ኽምዘድ አሩሽጝ ጛሉ አርወድ ሩዘናንስ ፍልውልወቍ አንፀ ዲግ ኻይላንዙ ኻሰቭ አቓንስቅ ነንም ቀተዝ ፈቍ ዊግንድ እኔንት ልብተነውዝ ጝታጝንትጎ ዋጥርጝ ዲግዙ ፅብን ፅብጛንስም ኻስቭዝጝኩጙ።
”ምጝግስት አልሰው ዲግዙ ጭጝንድ ለምረነው ጒለሽት ጚ ኻሸነት አየውም” ወረደይል ጽበው አንጻሩ ዲግድ ጸናዘናንስ አትረው ሰብ ሰራሽታጙ ጽበነውድ ሚርይጝ፣ ዲግዝ ቃውሰ ይውጝ ጥወቁ ከምሸጥዝም ስልጠነ ይወነውዝ ንግርንዝ፣ እንሰስ ፍርዝንዝ፣ እንሰስ ጥቅሰነውዝ፣ አትክልት ዝመ ፍረምረ እፍርዘነዊል ውላጛንስ ኪርምሰነዙ ከቨ ይወነውዝ አትርዝጛጙ ጽብጝሽም በጀት እጀው አቐነዊዝ እንቅዝም ችጝዘናንስ ቸልሽየው አቐነውድ የጝ ጋልጽጘውድ።
”ዲግ ዝመ ቀሰው ፃቨነውዙ ሰቭዝ ኩን አርቓየውም” የቁድ ዲቈተድ፣ ተረትድ ጫረ አቓንስቅ እቀ ኽቭርድ ጝቺዝጝዙ ሰቭድ ጥውሸውዝ አክንውጠ ማጥን ናን ይውየቍ ከምሸጥድ ነንም ጝታ ጻምጢዝጘ ዲግዝ ቃውሰ ይውጝ ጥወቁ ከምሽጝ ፍጝ ዊነቍ አቫላንዝ ናንድ ፈጣቕጝ ዲግዝ ለምረቁ አቐነውድ ጋልፅጝ፣ ዲግዙ ጭጝንድ ለምርጝ ወረደይዙ ዲግድ ሊሚሰናንስ ላብጠ ሰራሸናንስም ጭጝን አልስጘኩ።
ዲግ ፅባንድ አርወድ ይና እንቅቱ የጝ። ዲግ ብሽታንድም ቘጨድ እንቅዝቅ የጝ። ኽግዙ ኒየትነይድ ኪብረነውዝመ ዲሞክራሲ ግርቭደነው ዜግንዝ ፃየው አርወድ ቀልዝን ቓለነው ጡሻውም። አቓንስቅም ዲግድ ሊሚሰነው አውማው ዜገይስቅ ኻይሽተው ገቨ የጝ ይናጙ ይና ጽፈሽድ ኻትኑን።
አመልማል ተድላ
ግንቦት 30/2018
