ኢትዮጵየቱ አርጪዙ ሩሔል ችዝጝዝመ ማፅወ እልቱ ኻይልዙ ሰበን ጭቚ አየቊም፤ ጥቨቭ፣ ባኽል፣ አቭርትዝመ ስነ ቃልዙ ፃጀድ ትኒትጘው አጉረቊ መድረኸን ጛይ።
ማፅወ ጒዝ ጨተድ ጝ ዝላይዙ ፈን ችጘው ኰር አቓንድ እን ኰሪዝ እምጥጘ ጭቚ አቒጝቀት አጉረው አካልዙ(ኻይልዙ)ዝላ፣ ውጠውጥሽትንዝመ ሲለሰው ሰቭ ሰራሽተው ኰር የጝ።
ኽወ ጊዝድ ዲቊጝቀ የውም ኰርድ ኻይየው ስወይዝ ጨቅሺጝቀ ቃይን አኽቨናንስ ጒዝጨተድ ኻር ፍ ጥማይል አሽ ሰራሻⶔ ግሬኲ።
እን ኰሪዝ እድወ ይነ ኻግርዙ አርጭድ ጝተ ዝላድ ችበችብርጘው፣ ለጣቕጘው፣ ኻይልድ አትርዝጘው፣ ሚንፍስድ ጒሰጒስጘው ማፅወዙ ስነ ቃለን (ዜመዝመ አስጘ) አርውሽጘኲ።
ቺተዝ ቈሽ ወይኽምረ ብሔረ እቅ ጭሰጭሰንዙ ጅውንጢል ጒዝ ጨተድ ብጥዝመ ጊቭርቲጅቅ ፃቨው ሽሹድንድ ስነ ቃልዙ ዜመዝ እብለውዛⶔ ዝላድ ኽነይዝጎ፣ ግድርድ ምነነይዝጎ፣ ጝሉነይድ አቭርድነይዝጎ ላውጣንድ እትለኲ።
እንዝጘም ችዝጝዙ ሰቭዝ አስጝሸቁ ስነ ቃለን አርሸድ ዘናሰነዊስመ ዝላድ ቃፅቨነዊስ ከስጘ ሰቭድ ቃልጥፍዘነውዝመ ዚንነይዙ ወይሰድ አትርዘነው ጋብዝም ኽየው ገረዱ ኻይል ፃይጝኩⶔ።
ድሃነ ወረደ ቆዝባ 024 ቀበሊዙ ፅበጢስ አት ሙላት አዳነ ጝተ ጅውነይዝጘድ ማፅወዝ ጊቭርት አኽቭሻንድ “እሆሆይ” ይጛⶔ ኪርመቊ አቐነውድ ልብስጝ ዜመንዝመ አስጝጥድ ሰቭዙ ምፅነድ ቃዝየውዝ አብዘናንስ ከቨው ኽነዝመ ኻይልድ ይወው አቐነውድ ዊግትጘኲ። አስጝጢስ ዊትቊድ ቓልናንድም
ማጭዱን ስደደው ተነ ውላዳው፣
ያመጣው የለምወይ እንደለመደው
እረ ጥር ጥር፣ ጥር ሞንሞናው
ለፈረሱ ጥሬ ለሰው እንጀራው፤
ጥቅምት ጥቅምት፣ ጥቅምት እሸቱ፣
ቅንጥስ ቅንጥስ አርጋ አመጣች ሚስቲቱ
“ጉማይ አሸ ጉማይ”
የእርሻውን ወደል አደረግነው ድል፣
የእርሻውን አንበሳ አደረግነው ምሳ፤
“በሬ ሆይ፤ በሬ ሆይ ብለው ካላረሱ
አሁን የት ይገኛል ስንዴው እና ገብሱ…” ይጛⶔ ጛስጛይ እብለውዝጝ ሊጘ ግሬዙ ሰቭድ ላው ግሬዝ አስጘኲ።
እኒስ ከስጘ ጅውነይዙ ስነ-ቃል ሰቭዝመ ልቕረድ አትርዘው ጭቑ አቒጝቀት ሲዝውርንዝመ ሰቭዙ ተምዝት እጀቊ እቅድ ጊስፀው ክንሰተ መሰሪም የጝ።
ልቕርትዝመ አትርነይድ ጋልፀናንስ፦
“ኧረ ያርሳል በጉም፣ ያርማል በጤዛ፤
ራብ ያቈራምታል፣ መቀመጥ ሲበዛ።”
ሲዝወረይዝ ቈሽ፦
“በበጋ እንዳይሰራ ፀሐይ እየፈራ፣
በክረምት እንዳያርስ ዝናብ እየፈራ፣
ልጁ እንጀራ ሲለው በጅብ አስፈራራ።”
ላየ ቆዝባ 024 ቀበሌዙ ጒዝ ጨተ ሻምበል ቢሰጠኝ ዊግትጘንድ ስነ ቃለን ጝተ ኻሰቭድ ጋልፅጘቁ፣ ዊግትጘቁ፣ ክንስጘቁ፣ አርቒሰጘቁዝመ ዘናሸነዙ (ትውፅውፀዙ) ገይፀንጥድ ጛይ።
ሲን አርፈይስ ኪርም ማፅወ አቢተነይል አሽ አስጝዝሽተቊ ጒዝ ጨተይዙ ሰቭዙ በንትድ ጒሰጒሰቊ ንቕፀቊ አስጘጥ ዊንም ስነ ቃለን ፅብጘጘድ ዊግትጘኲ።
ጒዝጝ ጨጥ ንቕፀው ኰር ጒዘነዝ፣ አርመነዝ፣ አይረነዝመ ዋርነ ደድሰነውዙ ሰቭዝ ወርወርዝጘንድ ቓልሽተኲ።
አት ሻምበልም አን አምረይዙ ጊቭርትድ አኽቨነው ኪርምጘጘድ ሚሪጝኩⶔ። ችጘው አርድ ኹራረዝ ከቨከቭሽትንዝ፣ ጝነቊዝ አኽቭጛⶔ አቓንድ ሰቭዝጎ ጥውጘት ሲዝወረዝመ ጉለሸ ሰቭተተድ አስጘዝ ጋልፀቊ አቐነውድ ዋርዝጝኩⶔ። ሲዝወረ ጒዝ ጨተድ ዳቐናንስመ ማለማለናንስ፦
“አንተ ተኝተህ እኛ ስናርስ፣
አጭደን ከምረን ምርት ስናፍስ፣
ከስንፍና እንቅልፍ አንተ ስትነቃ፣
መስከረም ነጋና ክረምትም አበቃ”
“የድሃ ሙሃቻ ያለቅሳል እንደሰው፣
ውሃ እየበዛበት ዱቄት እያነሰው”።
የነውዝ ጫረድ ሲዝውርንዝ ዲቁሰነው፣ ውርቑጠ ወየ ኪፍልሰው አቐነውድ አትረው ጒዝ ጨተድ ላጢዝ ዊግተኩ፤ ክንሰኩም።
ጫረድ አትርድን ሰቭተነው ውር ቑጠ ድኽቲስ ፊሰው አቐነውድ ጣምተው ስነ ቃልዝ ጋልፃንድ ቈሽ።
አረ “ያርሳል ያሳርሳል፣ ያወጣል እዳሪ፣
ሚስቱን አይላትም ሂጂ ተበደሪ፣
ሸበለው ሸበለው፣ ሸበለው እሱን፤
የገብሱን ጎረምሳ አደረግነው ምሳ፤ ወረደይዝጘ ማፅወዙ ሰቭ ቃዚ ችጘው ኽወድ አቭርድንዝ አኽቭጘኲ። ኹራረዝመ አቭርድን ማኽሊልም ጣምተቊ አስጝጥ ማል ሽጘጙ ሰቭዙ ዝላዝመ ግሬዙ ሊግዝትዝ ዝላቓይጘጘ ጝታይስ ጝታይ ወረወርዝጛጙ ግሬቊ አቐነውድ የጝ ቓልነውድ።
እንዝጘም ቈሽ ኹራረዝ አይርሰው(አኽቭሰው) ችዝጝዙ ወነድ ኽወድ እቻቐውዝ አይርሽ አቢታንድ ወነይስ እምጥጘዙ ይውን ችጝጥጘ ማጥን እንት ይጘኲ።
“የጎበዙ ማጭድ ፣ደም የለመደ፤
እየበላው መጣ እየመደመደ”።
“የጤፉ ባለቤት ምን ይማከራሉ፣
የቅጥቅጡን ሙክት እንስጠው ይላሉ፤
ማሩንና ጠጁን፣ እናቅርብ ይላሉ።
ወይትጘ ውርም እኰ ንቕፀቁ ችዝጝዙ አስጝጥ ፅብጝሽም ኽምጣጘዝ አስጝሸቁ አስጝጥድ ግነ ይቢረ መላኩ፣ ይቢረ ኳሊየ፣ ይቢረ ወይኖ የነዊስ ቢዘ ኽምጣጘ ጭቑ ዊግሸቁ ወረጢል እኰ ፅበቁ አስጝጥድ ንቕፀዝ ብልቓጘዝ ጛይ።
እንዝ ሲሪየም የጝ ጅውነይል ይሽተቁ አስጝጥድ ብልቓጘይዝ ጭቚ እቑርነውድ!!
አርጭድ ሰቭተነው ውርቑጠ ኲርዘው አቐነውድ ጝተ ናንዝ ፊዝጘው አርድ ችጝ ቓልጘንድም ወይሰው ወይሰድ ጋልፀናንስም ስነ ቃለን አርውሽጘኩ።
ያልሰራሁትን ሰራሁ አልልም እኔ፣
በሰኔ አፈር በሀምሌ ጭቃ፣
ጅራፍ ተኳሽነኝ ከበሬው ጫንቃ።
እያረሱ ውሎ እያረሱ ማደር
ነቀዛም ማሽላ በጤፍ ከመበደር”
ኮሸሌን ነው መድፈር ኳኳራን ነው መድፈር
እንግዳ ሲመጣ ቁጭ ብሎ ከማፈር ፤
“ሐምሌ ነሐሴን ካልተወራጩ፣
ምርት አይበረክት ፌጦ ቢረጩ”
ጉዝ ጨተይዙ ሩሔዝ አጉረው ስፍረ ይውሽተቊ እንዛይ አስጝጥድ ችዝጝዙ ሰቪዝ ጭቑ አቒጝቀት ፈራቐው ስነ-ጥበብዙ ዚርፊዝ እኩስጘው እኩሰድም አጉረው የጝ።
ጒዝጨተድም ፅፈሽዝ ሚዝግቭ እቑርይሽም ቲኪሸተ ኹሪዝ ቃልዝ ዲቈዲቁሳጙ ነንትል አሽ ችጝዝኲ።
እንዛይ እቀኽቭሪዙ ፃጀንድ ፅፈሽዝ እቑረነውዝ ተረው ኹሪዝጎ ከርጛንስ ስነ ፅፈሽኹፍዙ አርወይስ ከስጘ ጒዝ ጨተይዙ ሩሔ፣ ፅበፅብን፣ ባኽልዝመ እሴትድ አርቐናንስ ጝተ እኩሰድ አጉረው የጝ።
ድሃነ ወረደ ባኽል ቱሪዝም ጽ/ጝንዙ ዲቈተ አት ጌታቸው አድማሱ ዊግትጘንድም ስነ ቃለን ጒዝጨተይዙ ሩሔድ፣ ባኽልዝመ እሴትድ አርቒሰናንስ ፃይጘው እኩሰድ አጉረው አቐነውድ ዊግትጝኩⶔ።
እንዝም አቅሊስ ተረቁ ቺተቺተቁ አስጝጥድ ተረው ኹሪዝጎ ከሰናንስ እቀኽቭርድም ፅበው ኹሪዝ አርቒሰነውዝ፣ ባኽልዝመ ቱሪዝም ዚርፍድ ቈሽ ሰነድዝ እቑረነው ጥውሸው አቐነውድም ልብስጝኩⶔ።
አት ጌታቸው ጅውነይዙ እቀኽቭሪዝ አርቕሽተቊ ስነ ቃለን ነንም አትርጝ ቃፅለቊ አቐነውድ ጉይጝ ቃልዝ ዊስንሽጝ እዳቐነዊስ ፅፈሽዝመ ሰነድዝ ተገተግሽተው ጒደነዝ እቚረናንስ ሰራሽጛⶔ አቐነውድ ልብስጘኩ።
ነንቱ ኰሪዝም ሰነደንድ አትርዘነውዝ ወረደይል ችጝሸቊ አማተረን ዊንም ባኽል ጓነዝ ስነ ቃለን ቲያትር ሚልክዝ አርቒሰነውዙ ሰቭ ሰራሽታⶔ አቐነውድ ጉይጘኲ።
ስነ ቃል ፃየው እፃድ አጉረው አቐነዊጅቅ ፃየፃይሽት ኰርድ ኻይጝ አስጝዝሽተቁ አስጝጥድ እቀኽቭሪዙ ኻይልድ፣ አትርንድ፣ ቀንትድ፣ እምጥጘድ፣ አቭርድንዝመ ልቕረድ ሚሪየቁም ጛይ።
ወይትል ችዝጝዝመ ማፅወይዝ ዊግሸቁ ስነ ቃለንድም ኽዝቪዙ ሲጘ፣ ቈንቈዙ አትርንድ፣ ባኽልዝመ አውነይድ ኻይጝ ዊንዘቊ ሲሪዩ ፃጀ ጛይ።
አቓንስቅም እን ቃልዝ ከረከራⶔ ተረው ቅርስድ ፅፈሽዝ ከቭሽትን ተረው ኹሪዝ ዲቈዲቁሰነው እቀኽቭሪዙ አውነይድ አትርዘነዊስ ከስጘ ኻግሩ ባኽሉዝመ ኢኮኖሚዙ ሊግዝትዝ ፃየው አርወድ ንየስ ሸነው የጝ።
ባሕል ጥቅምት 15
ሳምራዊት ግርማይ
