የእሳት ስጋት በሰሜን ዋልታ

በሰሜን ዋልታ (አርክቲክ) የዓየር ንብረት ለውጥ ባስከተለው የሙቀት መጨመር የዓፈር ርጥበት ተመናምኖ ቁጥቋጦዎችን ማቀጣጠሉ ቀጣናውን ለሰደድ እሳት ወደ ተመቻቸ የቃጠሎ ዘመን መሸጋገሩን እንደሚያመላክት ሳይንስ ዴይሊ ድረ ገጽ አስነብቧል::

የአላስካ ዩኒቨርሲቲ በመረጃ ምንጭነት እንዳስነበበው ከአምስት ሀገራት የተውጣጡ ተመራማሪዎችን ያካተተ ቡድን በርካታ ሳይንሳዊ ስልቶችን አጣምሮ  ናሙናዎችን በቁፋሮ መሰብሰብ ችሏል:: በውጤቱም በቅርብ ዓመታት የእሳት ቃጠሎ መከሰት እና መስፋፋት ከሙቀት መጨመር ጋር መያያዙን ነው ያረጋገጠው::

በቀጣናው ግማሽ ሜትር ጥልቀት ከወንዞች እና ኃይቆች ስር ከሚገኝ መሬት ንብብር ናሙናዎችን በመውሰድ ቅሪቶችን አጥንቷል፣ ሳይንሳዊ ትንተናንም ተግባራዊ አድርጓል- የጥናት እና ምርምር ቡድኑ:: በዚህም የቅሪቶቹ ንብብር መቼ እና እንዴት እንደተፈጠረ የቆየበትን ጊዜ መነሻ አድርገው ለድምዳሜያቸው በማስረጃነት ተገልግለውበታል- ተመራማሪዎቹ::

በጥናት እና ምርምሩ ውጤትም ከ19ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በቀጣናው  የሰደድ እሳት ከፍተኛ ጭማሪ እያሳየ መምጣቱን አረጋግጠዋል:: ከ1950ዎቹ ጀምሮም እስከ 2000 የዓየር ንብረት ባስከተለው የሙቀት መጨመር ቃጠሎው  መባባሱን ነው መገንዘብ የቻሉት::

ከተሰበሰበው ናሙና በ2015 እ.አ.አ አፈሩ እየደረቀ ሲሄድ የሰደድ እሳት መከሰት እየጨመረ መከሰቻ ቀጣናውም እየተሰፋፋ መምጣቱንም ነው ያረጋገጡት::  በሳተላይት የተሰበሰበው መረጃ ከ1960ዎቹ፣ 1990ዎቹ እንዲሁም ከ2000 እስከ 2010ቹ የሰደድ እሳት በክልሉ በተደጋጋሚ መስተዋሉን አመላክቷል::

በመጨረሻም በመስክ እና በሳተላይት የተሰበሰበው መረጃ ትንተና ውጤት ተመራማሪዎች ቡድን ስራአስኪያጅ ራንዲ ፉልዌበር የሰደድ እሳት የበለጠ ተጠናክሮ ሊከሰት እንደሚችል ማረጋገጣቸውን  ነው በማደማደሚያነት ያስገነዘቡት::

(ታምራት ሲሳይ)

በኲር የጥር 18  ቀን 2018 ዓ.ም ዕትም