ልጆች አንዴት ናችሁ? ልጆች ስለአድዋ ድል ምን ታውቃላችሁ? ከብዙ ዓመታት በፊት፣ በ1888 ዓ.ም.፣ በሀገራችን ኢትዮጵያ አንድ ትልቅ እና አስደናቂ ታሪክ ተፈጸመ። ይህ ታሪክ የአድዋ ድል ይባላል።
በዚያን ጊዜ ጣሊያን የተባለች የሩቅ ሀገር፣ ኢትዮጵያን ለመውረር እና ሕዝቧን ለመግዛት በጦር መሣሪያ ታጥቃ መጣች። ነገር ግን ኢትዮጵያውያን ባርነትን አልፈለጉም። “ሀገራችንን አናስደፍርም!” በማለት በአንድነት ተነሱ።
የአድዋ ድል ለምን የተለየ ነው?
- ታላቁ አንድነት፦ ከአማራ፣ ከኦሮሞ፣ ከትግራይ፣ ከደቡብ እና ከሁሉም የሀገሪቱ ክፍሎች የተሰባሰቡ አባቶቻችን እና እናቶቻችን በአንድነት ዘመቱ።
- የመሪዎች ብልሃት፦ ንጉሥ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱ በጣም ጎበዝ መሪዎች ነበሩ። እቴጌ ጣይቱ የጠላት ጦር ውኃ እንዳያገኝ በማድረግ ትልቅ ብልሃት ተጠቅመዋል።
- ትልቅ ድል፦ የኢትዮጵያ አርበኞች በጀግንነት ተዋግተው የጣሊያንን ጦር አሸነፉ። ይህ ድል መላው ዓለም ኢትዮጵያን እንዲያከብር አደረገ።
እኛ ምን እንማራለን?
አድዋ ማለት “አንድ ከሆንን ማንንም እናሸንፋለን” ማለት ነው። ለሀገራችን ፍቅር እንዲኖረን እና ሁልጊዜም እውነትንና ነፃነትን እንድንወድ ያስተምረናል። ዛሬ እኛ የምንኮራባት ነፃ ሀገር ያለችን በእነዚያ ጀግኖች አያቶቻችን መስዋዕትነት ነው።
ሁልጊዜም የአድዋን በዓል ስናከብር “እኔም ለሀገሬ ጠቃሚ ሰው እሆናለሁ!” ብለን ማሰብ ይገባናል።
ተረት
ቁንጫዋና ጉንዳኗ
በአንድ ወቅት፣ ጉንዳን በበጋው ወራት በጣም ተግታ ትሠራ ነበር። ቀን ከሌሊት ሳትሰለች ለክረምቱ የሚሆናትን ምግብ ስታከማች ትውላለች። በዚያው አካባቢ የምትኖር አንዲት ቁንጫ ግን ምንም አትሠራም ነበር። ፀሐይዋ ስትሞቅላት እየዘለለች፣ እየዘፈነችና እየተጫወተች ትውል ነበር።
ቁንጫዋ ጉንዳኗን እያየች ትስቅባት ነበር። “አንቺ ሞኝ! በዚህ በጋ ቀን ለምን ትደክሚያለሽ? ነይ እንጫወት!” ትላታለች። ጉንዳኗ ግን ዝም ብላ ስራዋን ትቀጥላለች። “አሁን ካልሠራሁ፣ ክረምቱ ሲመጣ የምበላው አጣለሁ” ትላት ነበር።
ብዙም ሳይቆይ ክረምቱ መጣ። ሰማዩ ጠቆረ፣ ዝናቡ መዝነብ ጀመረ፣ ቅዝቃዜውም በረታ። ጉንዳኗ በበጋ ያከማቸችውን ምግብ ይዛ ቤቷ ውስጥ በሞቅታ ተቀመጠች። ቁንጫዋ ግን የሚበላ ነገር አጣች። ዝናቡ አጠባት፣ ቅዝቃዜውም አቆራመዳት። በጣም ስለራባት ወደ ጉንዳኗ ቤት ሄዳ በሯን አንኳኳች። “እባክሽ ጉንዳን፣ በጣም ርቦኛልና የምበላው ስጪኝ” ብላ ለመነች።
ጉንዳኗም እንዲህ አለች፦ “በበጋው ወራት እኔ ስሠራ አንቺ ምን ስታደርጊ ነበር?” ቁንጫዋም አንገቷን ደፍታ “ስዘፍንና ስጫወት ነበር” አለች። ጉንዳኗም “እንግዲያውስ በበጋው ስትዘፍኚ እንደነበረው ሁሉ፣ አሁን ደግሞ በክረምቱ ጨፍሪ!” አለቻት። ቁንጫዋ ያኔ ሰነፍ መሆን ዋጋ እንደሚያስከፍል ተረዳች።
“ዛሬ የዘሩትን ነገ ያጭዱታል” እንደሚባለው፣ በጊዜያችን ጠንክረን ከሠራን ለወደፊት ሕይወታችን ሰላምና ደስታን እናገኛለን። ጨዋታና መዝናናት ቢኖርም፣ ለሥራና ለትምህርት ትክክለኛውን ጊዜ መስጠት እንዳለብን ያስተምረናል።
ይሞክሩ
እግር የለውም ግን ይሮጣል፤ አፍ የለውም ግን ይጮኻል?
ሲሄዱ ሄዶ፣ ሲቆሙ የሚቆም ምንድን ነው?
ብሉኝ ብሎ ይጋብዛል፣ ሲበሉት ግን ያቃጥላል?
መልስ
ነፋስ
ጫማ (እኛ ስንቆም ጫማውም ይቆማል፣ እኛ ስንሄድ ጫማውም ይሄዳል)
ቃሪያ
ነገር በምሳሌ
ከመቸኮል ይልቅ መጨረስ ይበልጣል።
አንድን ሥራ በችኮላና በጥራት ሳይሠሩ ከመጀመር ይልቅ፣ በትዕግሥትና በጥንቃቄ ሠርቶ እስከ ፍጻሜው ማድረስ ይሻላል ማለት ነው።
ካልዘሩ አይታጨድም፤ ካልለፉ አይበላም።
አንድ ገበሬ ምርት ለማግኘት መጀመሪያ ዘር መዝራትና መልፋት እንዳለበት ሁሉ፣ ማንኛውም ሰው ውጤት ለማግኘት መጀመሪያ ድካምና ጥረት ማድረግ አለበት ማለት ነው።
ቀስ በቀስ እንቁላል በእግሩ ይሄዳል።
ያለ ልፋትና ያለ ትምህርት ስኬት እንደማይገኝ።
(ቢኒያም መስፍን)
በኲር የካቲት 23 ቀን 2018 ዓ.ም ዕትም