ልጆች እንዴት ሰነበታችሁ? ልጆች ለምን እንደምትማሩ ታውቃላችሁ? የመማርን ጥቅምን እንደሚከተለው እንንገራችሁ፡፡
መማር ማለት ለህይወታችን እንደ ምግብ እና እንደ ውኃ እጅግ አስፈላጊ የሆነ ተግባር ነው። ብዙ ጊዜ መማር ሲባል ወደ ትምህርት ቤት መሄድ እና ደብተር ላይ መጻፍ ብቻ ሊመስለን ይችላል፤ ነገር ግን መማር ከዚያ በጣም የሰፋ ትርጉም እንዳለው በባሕር ዳር አካዳሚ መምህርት አገሬ አበበ ይገልጻሉ። መማር ማለት በዙሪያችን ያለውን ዓለም ማወቅ፣ የተደበቁ ምስጢራትን መረዳት እና በየቀኑ የተሻለ ማንነትን መገንባት መሆኑንም ተናግረዋል። አንድ ልጅ ገና ከልጅነቱ ጀምሮ መማር ሲጀምር አእምሮው ልክ እንደ አንድ ለም መሬት ይሆናል፤ የዘራበትን እውቀት ሁሉ አብቅሎ ለታላቅ ስኬት ያበቃዋል።
የመማር አንዱና ዋነኛው ጥቅም የአዕምሮአችንን አድማስ ማስፋቱ ነው። ዓለማችን እጅግ በጣም ብዙ በሆኑ አስገራሚ ነገሮች የተሞላች ናት። ከከዋክብት ርቀት ጀምሮ በውቅያኖስ ውስጥ ስላሉ ትናንሽ ፍጥረታት፣ ስለ ታሪክ፣ ስለ ሳይንስ እና ስለ ተለያዩ ባሕሎች የምናውቀው በመማር ነው። ይህ እውቀት ደግሞ ነገሮችን በጭፍን ከመቀበል ይልቅ በምክንያት እና በማስረጃ እንድንረዳ ያደርገናል። ጥያቄ የመጠየቅ እና መልስ የመፈለግ ባህልን ስለሚያዳብርልን በሄድንበት ቦታ ሁሉ በንቃት እንድንሳተፍ እና ብልህ እንድንሆን ይረዳናል።
በሌላ በኩል ደግሞ መማር ለወደፊት ነፃነታችን እና ራሳችንን ለመቻል ትልቅ መሰረት ነው። ዛሬ በትምህርት ቤት የምናሳልፈው እያንዳንዱ ደቂቃ ነገ ለምንደርስበት ደረጃ እንደ ግብአት ያገለግላል። አንድ ልጅ ትምህርቱን በትጋት ሲከታተል ወደፊት የሚፈልገውን የሥራ መስክ የመምረጥ ሰፊ ዕድል ይኖረዋል። ዶክተር ሆኖ ሰዎችን ማከም፣ መሃንዲስ ሆኖ ድልድዮችን እና ህንፃዎችን መገንባት ወይም ደራሲ ሆኖ ድንቅ ታሪኮችን መጻፍ የሚቻለው በዛሬው የመማር ጥረት ነው። እውቀት ያለው ሰው በማንኛውም ቦታ ተፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም እውቀት ማንም ሊሰርቀው የማይችል ትልቅ ሀብት በመሆኑ ነው።
ከእውቀት በተጨማሪ መማር ለስነ-ምግባራችን ግንባታ ትልቅ ሚና ይጫወታል። በትምህርት ሂደት ውስጥ ትዕግስትን፣ ከሌሎች ጋር ተባብሮ መስራትን፣ ስርአትን ማክበርን እና ለሌሎች ሰዎች ስሜት መጨነቅን እንለማመዳለን። መጽሐፍትን ስናነብ ስለተለያዩ ሰዎች ሕይወት እንረዳለን፤ ይህም የሌሎችን ችግር እንድንጋራ እና ደግ እንድንሆን ያደርገናል። ሰፊ እውቀት ያለው ሰው አብዛኛውን ጊዜ ትሁት እና ሰከን ያለ ይሆናል፤ ምክንያቱም ገና ብዙ የሚማረው ነገር እንዳለ ስለሚረዳ ነው።
መማር በራስ መተማመንን የሚገነባ መሣሪያ መሆኑን መዘንጋት የለብንም ይላሉ መምህርት አገሬ። አንድን አስቸጋሪ የሒሳብ ጥያቄ ሰርተን ስንጨርስ ወይም አንድን አዲስ ቋንቋ መናገር ስንችል የሚሰማን ደስታ እና ኩራት ወደር የለውም። ይህ ስሜት ደግሞ “እኔ ማንኛውንም ከባድ ነገር መስራት እችላለሁ” የሚል ጽኑ እምነት በውስጣችን እንዲያድግ ያደርጋል። ስለዚህ መማርን ግዴታ ሳይሆን እንደ አንድ ትልቅ ሀብት ነው፡፡
ተረት
ብልኋ ቁራ
ከዕለታት አንድ ቀን አንዲት ጥማት የጸናባት ቁራ ውኃ ፍለጋ በየቦታው ትበር ነበር። ብዙ ከደከመች በኋላ በአንድ የአትክልት ስፍራ ውስጥ ግማሽ ውኃ ያለው ረጅም ማሰሮ አገኘች። ቁራዋ ውኃውን ለመጠጣት አንገቷን ወደ ማሰሮው ውስጥ ብታስገባም የውኃው መጠን ዝቅተኛ በመሆኑ እና የማሰሮው አንገት ጠባብ በመሆኑ ልትደርስበት አልቻለችም። ተስፋ ቆርጣ ለመሄድ ስትነሳ ግን አንድ ብልሃት ወደ አእምሮዋ መጣ።
ከማሰሮው አጠገብ የነበሩ ትናንሽ ጠጠሮችን አንድ በአንድ በአፏ እየለቀመች ወደ ማሰሮው ውስጥ መጨመር ጀመረች። በእያንዳንዱ ጠጠር መግባት ምክንያት የውኃው መጠን ቀስ በቀስ ወደ ላይ ከፍ ይል ጀመር። ቁራዋ ሳትታክት ብዙ ጠጠሮችን ከጨመረች በኋላ ውኃው እስከ ማሰሮው አፍ ድረስ ሞላ። በዚህም ብልሃቷ ጥማቷን አርክታ በደስታ ወደ ሰማይ በረረች።
ይህ ተረት ምንም ዓይነት አስቸጋሪ ሁኔታ ቢገጥመን ተስፋ ከመቁረጥ ይልቅ አእምሯችንን ተጠቅመን መፍትሄ መፈለግ እንዳለብን ያስተምረናል።
ምንጭ፡- የሕዝብ ተረት
ሞክሩ
- ቀለም የለኝ፣ ሽታ የለኝ፣ ጣዕም የለኝ። በየቦታው አለሁ ግን አታዩኝም። ለአምስት ደቂቃ እንኳን ብርቃችሁ ከእንቅልፋችሁ አትነቁም። እኔ ማን ነኝ? አየር
- ስጀምር ከጥፍርህ አንስ ነበር፣ አሁን ግን ከቤትህ እበልጣለሁ። ምግቤ ብርሃን ነው፤ የምጠጣው ግን በእግሬ ነው። እኔ ማን ነኝ?
- የትኛው ይከብዳል? 1 ኪሎ ግራም ጡብ ወይንስ 1 ኪሎ ግራም ላባ? ሁለቱም እኩል ነው
መልስ
- አየር
- ዛፍ
- ሁለቱም እኩል ነው
ነገር በምሳሌ
–ቃል ካወጡ፣ ድንጋይ ከወረወሩ፡– ድንጋይ አንዴ ከተወረወረ በኋላ ሊመለስ እንደማይችል ሁሉ ከአፋችን የሚወጣ ንግግርም ሰውን ሊጎዳ ስለሚችል ከመናገራችን በፊት ማሰብ እንዳለብን ያስተምራል።
– ካልደከሙ አይበሉም፣ ካልሮጡ አይቀድሙ፡–ማንኛውንም ውጤት ለማግኘት ጥረትና ድካም የግድ እንደሆነ ለልጆች በምሳሌ ያስረዳል።
–ከተጋፋሪ፣ ተሳፋሪ፡–ነገሮችን በኃይልና በጠብ ከመፍታት ይልቅ በሥርዓት እና በትዕግስት መጓዝ የተሻለ ውጤት እንደሚያመጣ ይገልጻል።
(ቢኒያም መስፍን)
በኲር የሚያዚያ 5 ቀን 2018 ዓ.ም ዕትም