የልጆች ምኞት እንዲሳካ

እያንዳንዱ ልጅ ነገ ትልቅ ደረጃ ላይ ደርሶ ለራሱ እና ለሀገሩ የሚጠቅም ስኬታማ ሰው የመሆን የራሱ የሆነ ሕልም አለው። ይህንን የልጅነት ምኞት ወደ እውነት ለመለወጥ ደግሞ የወላጆች ሚና የአንበሳውን ድርሻ ይይዛል በማለት የአሜሪካ የስነ ልቦና ማህበር ያስረዳል። ልዩ ልዩ የምርምር ውጤቶች እንደሚያሳዩት ልጆች የወደፊት ማንነታቸውን የሚቀርጹት ዛሬ በቤተሰብ ውስጥ በሚያገኙት አቅጣጫ፣ ፍቅር እና ድጋፍ ላይ ተመስርቶ ነው።

የስነ-ልቦና ባለሙያዎች እንደሚያስረዱት የመጀመሪያው እርምጃ የልጆችን ፍላጎት እና ተሰጥኦ በጥንቃቄ ማስተዋል ነው። ወላጆች የራሳቸውን ምኞት በልጆች ላይ ከመጫን ይልቅ የልጃቸውን ልዩ ፍላጎት ለይተው ማወቅ እና ያንን ምርጫቸውን ማክበር አለባቸው። ልጁ የሚወደውን ነገር እንዲያደርግ ሲፈቀድለት በራሱ የመተማመን መንፈሱ ይገነባል። በተጨማሪም ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ወላጆች ልጆቻቸው ጥራቱን የጠበቀ ትምህርት እንዲያገኙ ከመጣር ባለፈ በቤት ውስጥ የንባብ መጻሕፍትን እና የክህሎት ማሳደጊያ መንገዶችን ማመቻቸት ይኖርባቸዋል። ይህ እውቀት ሕልማቸውን በጥናት ለመደገፍ ይረዳቸዋል።

በሌላ በኩል ስኬት ያለ መሰናክል እንደማይመጣ ማስተማር ወሳኝ ነው። የትምህርት እና የሥነ-ባህሪ መጻሕፍት እንደሚጠቁሙት ልጆች በአንድ ወቅት ሲሳሳቱ ወይም ሲወድቁ ተስፋ እንዳይቆርጡ ይልቁንም ከስህተታቸው ተምረው እንደገና እንዲነሱ ማስተማር ያስፈልጋል። ከዚህም ጋር ታማኝነትን፣ ጠንክሮ መስራትን እና ጊዜን በአግባቡ መጠቀምን የመሰሉ መልካም ስነ-ምግባራትን በውስጣቸው መቅረጽ ለረጅም ጊዜ ስኬታቸው መሰረት ነው። ወላጆች የልጆቻቸውን ጥቃቅን ስኬቶች እንኳ ሳይንቁ ማድነቅ እና ማበረታታት ይኖርባቸዋል። “ይህንን ማድረግ ትችላለህ” የሚሉ አዎንታዊ ቃላት በልጆች ስነ-ልቦና ላይ የሚፈጥሩት ጉልበት እጅግ ከፍተኛ እንደሆነ የስነ-አእምሮ ተመራማሪዎች ያረጋግጣሉ።

ልጆች ከሚነገራቸው በላይ የሚያዩትን ነገር በፍጥነት ይኮርጃሉ። ስለዚህ ወላጆች በራሳቸው ሕይወት ጠንካራ ሰራተኛ እና ለዕውቀት ዋጋ የሚሰጡ በመሆን ለልጆቻቸው መልካም አርአያ መሆን አለባቸው። በቤት ውስጥ ግልጽ እና ጤናማ የውይይት ባህል ሲኖር ልጆች ፍርሃት ሳይሰማቸው ውስጣዊ ስሜታቸውን እና የሚያጋጥሟቸውን ስጋቶች ለወላጆቹ በነፃነት ያካፍላሉ።

የልጆችን የወደፊት ምኞት ማሳካት ማለት የገንዘብ ድጋፍ ማድረግ ብቻ አይደለም። ይልቁንም ፍቅርን መስጠት፣ ፍላጎታቸውን መረዳት፣ በእውቀት ኮትኩቶ ማሳደግ እንዲሁም በማንኛውም ሁኔታ ውስጥ ከጎናቸው መቆም ማለት ነው።

ተረት

አንበሳ እና አህያ

በድሮ ዘመን አንድ አንበሳ እና አህያ በጣም ይዋደዱ ነበር። አንድ ቀን ግን በጫካው ውስጥ ከባድ ድርቅ መጥቶ አንበሳው በጣም ተራባ። ረሃብ ያየለው አንበሳ አህያውን ለመብላት አሰበ እና እንዲህ አለው፦ “ወዳጄ፣ ያንን ተራራ በሩጫ ተወዳድረን የቀደመው ያሸንፍ፤ የተሸነፈው ግን ለሌላኛው ምግብ ይሁን።”

አህያውም የአንበሳውን ተንኮል አውቆ ተስማማ እና መሮጥ ጀመረ። ግማሽ መንገድ ላይ ሲደርስ ግን በጣም ስለደከመው እና አንበሳው ሊደርስበት ስለሆነ አንድ ብልሃት አሰበ። ወዲያው መሬት ላይ ተዘረረ እና ዓይኖቹን አጉረጥርጦ፣ ምራቁን አዝረክርኮ መሞት የጀመረ መሰለ።

አንበሳው አጠገቡ ደርሶ ደንግጦ “ምን ሆንክ?” ሲል ጠየቀው።

አህያውም በደካማ ድምፅ “እባክህ ወደ ኋላ ሽሽ! በዚህ ተራራ ላይ እኔን የያዘኝ አስፈሪ እና ተላላፊ በሽታ አለ፤ እዚህ ከቆምክ አንተንም ይገድልሃል” አለው። አንበሳውም በከፍተኛ ፍርሃት ወደ መጣበት ሮጦ አመለጠ።

አህያውም ቀስ ብሎ ከመሬት ተነስቶ ወደ ሌላ ለምለም ቦታ በመሄድ ሕይወቱን አተረፈ። የተረቱ ምስጢር ከጉልበት ይልቅ ብልሃት እና ማስተዋል ከትልቅ አደጋ ያድናል።

ምንጭ፡-የኢትዮጵያ ሕዝብ የቃል ታሪክ

ይሞክሩ

1. ቀስተ ደመና (ቀስተ እግዚአብሔር) ስንት ቀለማት አሉት?
2. ቢመቱት አይጮኽ፣ ቢቆርጡት አይደማ። ምንድን ነው?
3. ሲወረውሩት ነጭ፣ ሲወድቅ ቢጫ የሚሆን ምንድን ነው?

መልስ

1. ሰባት ቀለማት
2. ውኃ
3. ዕንቁላል

ነገር በምሳሌ

-አፍ ወለምታ በቅቤ አይታሽም፡-አንድ ጊዜ በአንደበታችን ሰውን የሚያስቀይም ወይም መጥፎ ቃል ከተናገርን በኋላ፣ በምንም ዓይነት መንገድ መልሰን ማስተካከል ስለማንችል ከመናገራችን በፊት ማሰብ ይገባናል ማለት ነው።

-«ብልጭልጭ ሁሉ ወርቅ አይደለም፡- አንድ ነገር በውጭው ስላማረ እና ስላበራ ብቻ ጥሩ ወይም ውድ ሊሆን አይችልም።

-የዛሬ ጫጩት፣ የነገ ዶሮ፦ ዛሬ የምናደርገው ጥረት ለነገው ትልቅ ማንነታችን መሠረት ነው።

(ቢኒያም መስፍን)

በኲር የግንቦት 17   ቀን 2018 ዓ.ም ዕትም